NHÀ THƠ ĐỖ NAM CAO: "TÔI HÔN CON GHÌ TRƯỜNG SA VÀO NGỰC. BÃI ĐÁ NGẦM CÀO RÁCH THỊT DA...".

Mai Thanh Hải - Nhà thơ Đỗ Nam Cao (tên thật là Đỗ Sơn Cao), sinh ngày 8/6/1948 tại Liên Hoà, Phú Xuyên, Hà Tây (nay thuộc Hà Nội).

Ông tốt nghiệp Khoa Ngữ văn, Đại học Tổng hợp Hà Nội và Trường Viết văn Quảng Bá (Hội Nhà văn Việt Nam).

Ngày  15/4/1971, ông vào chiến trường Nam Bộ, công tác ở Ban Văn nghệ Trung ương Cục miền Nam.

Nhà thơ Đỗ Nam Cao là thành viên Hội Văn nghệ Giải phóng Miền Nam; nguyên Biên tập viên, Phóng viên Đài Phát thanh Giải phóng và Đài Tiếng nói Việt Nam, Biên tập viên Nhà Xuất bản Văn hoá Thông tin (Chi nhánh TP.Hồ Chí Minh); Hội viên Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh và Hội Nhà văn Việt Nam.

Do bị bệnh hiểm nghèo đột phát, sau hơn 4 tháng điều trị, ông đã từ trần lúc 10g45 sáng ngày 8/11/2011.

Linh cữu Nhà thơ Đỗ Nam Cao quàn tại nhà riêng: 12B đường Nguyễn Thị Huỳnh, Phường 8, Quận Phú Nhuận, TP. Hồ Chí Minh. Lễ khâm liệm và lễ viếng bắt đầu từ 16g cùng ngày.

Lễ động quan vào lúc 7g sáng 11/11/2011, sau đó đưa đi hoả táng tại Nghĩa trang Bình Hưng Hoà.

Kể lại những kỷ niệm từ hồi chiến tranh, kéo dài cho đến khi Đỗ Nam Cao nằm xuống, Nhà thơ Thanh Thảo nằng nặng suy tư trên Báo Thanh niên: “Có một niềm an ủi: dù ta đã mất một người bạn, nhưng thơ họ còn lại với ta, còn lại với cuộc đời muôn nỗi trái ngang giằng xé này” và khẳng định: "Nhà thơ Đỗ Nam Cao là một trong những người như vậy".

Đỗ Nam Cao là bạn cùng đi chiến trường với lớp người như Nhà thơ Thanh Thảo.

Suốt những năm ở chiến trường B2, ông công tác ở Ban Văn nghệ Trung ương Cục và thường xuyên đi xuống các chiến trường đồng bằng.

Nhưng bạn bè mỗi lần gặp nhau, bên chén rượu, rất ít khi nghe Đỗ Nam Cao nói về những tháng ngày ở chiến trường của mình.

Nhà thơ Thanh Thảo kể: Chỉ có một lần, và cách đây chưa lâu, khi về Quảng Ngãi thăm tôi, Cao chợt kể một chuyện hồi ở vùng trọng điểm Củ Chi, anh đã chi chút trồng được một luống rau muống và một giàn mướp ngay giữa địa hình.

Khi mướp có trái và rau ăn được, nhớ bạn mình có thể thiếu rau ăn, Cao đã hái rau hái mướp đi bộ nửa ngày đường mang sang cho bạn.

Không ngờ, hai người bạn cùng tổ công tác của anh đã rút về chiến khu từ hồi nào mà không thông báo với anh.

Giữa trời trưa nắng gắt trên đất lửa Củ Chi, Đỗ Nam Cao nói: "Mình cầm hai bó rau muống và hai quả mướp đứng ngẩn ngơ giữa một nền nhà cũ, lúc ấy mình cảm thấy bơ vơ vô cùng!".


Cảm giác bơ vơ là cảm giác thường trực trong thơ Đỗ Nam Cao.

Một người kháng chiến cũ như anh, sau hòa bình vẫn làm việc liên tục, làm thơ liên tục nhưng rất ít khi công bố tác phẩm của mình, cũng chẳng bao giờ nghĩ đến chuyện PR cho bản thân.

Tới mức, lẽ ra anh đã đương nhiên là Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từ sau giải phóng, nhưng do người ta vô tình “quên”, nên mãi năm 2010, Chủ tịch Hội mới ký quyết định công nhận Đỗ Nam Cao là Hội viên, một quyết định chậm tới… 34 năm.

Vị Chủ tịch đương nhiệm đã có một nghĩa cử đẹp với một Nhà thơ kháng chiến cũ, nhưng điều đó khiến chúng tôi, là những bạn cũ của anh không khỏi ngậm ngùi.

Nhưng Đỗ Nam Cao vẫn bình thản. Tôi nghĩ, anh vẫn bình thản như thế cho tới phút vĩnh viễn ra đi.

Như Nhà thơ Chim Trắng - người cùng Ban Văn nghệ R với anh, đã bình thản như vậy cách đây gần hai tháng.

Trong những người bạn kháng chiến cũ mà tôi biết, hầu hết những người đã khuất đều có sự bình thản như vậy khi nói lời từ giã cuộc sống mà họ đã yêu tha thiết và đã mang cả tuổi trẻ và máu xương mình ra gìn giữ. Phải chăng, đó cũng là phẩm chất của cả một thế hệ?..

Vĩnh biệt Nhà thơ Đỗ Nam Cao, xin phép được đăng lại bài thơ "Gửi Trường Sa", ông viết năm 1988, khi lính Trung Quốc dùng vũ lực tấn công, đánh chiếm một số đảo, bãi đá ngầm của Việt Nam, tại Quần đảo Trường Sa. Đặc biệt, ngày 14/3/1988, tàu chiến đấu Trung Quốc dùng hỏa lực mạnh bắn chìm, bắn cháy 3 tàu vận tải của Hải quân Việt Nam đang làm nhiệm vụ xây dựng tại khu vực đảo chìm Cô Lin - Gạc Ma - Len Đao và bắn chết, bắt sống 74 cán bộ chiến sĩ Công binh Hải quân, chiếm đóng trái phép bãi đá Gạc Ma.

Nhà thơ Đỗ Nam Cao qua đời, nhưng những bài thơ, như bài "Gửi Trường Sa" này, sẽ còn sống mãi trong lịch sử giữ nước của dân tộc.

Bởi bài thơ của "những người bạn kháng chiến cũ" (chữ dùng của Nhà thơ Thanh Thảo), không chỉ là thơ, mà còn là chứng nhân của lịch sử - Của một thời và mãi mãi...

Xin Vĩnh biệt Ông - Nhà thơ Đỗ Nam Cao!..

--------------------------------------------------------------------------------------

 GỬI TRƯỜNG SA

Trường Sa ư?. Với ngày thường xa thật
Đảo ở đâu?. Tôi có hỏi đâu mà
Điều khốn nạn là chỉ khi máu đổ
Đảo mới gần, mới thật đảo của ta


Các anh cắm ngọn cờ Tổ quốc gió cuồn cuộn
Sóng lừng ngầu bọt bãi san hô
Kẻ muốn nhổ ngọn cờ khỏi ngực
Thì nhận đây dòng máu nóng hực ra



Chính lúc bấy giờ tôi mới hiểu Trường Sa
Hiểu đến xót xa

Tổ quốc là vỏ con ốc biển
Anh nâng niu cất gửi tặng quà


Các anh chết làm gì có mộ
Làm gì có đất cho máu tụ thành hồn
Máu tan loãng thân thể chìm mất dạng
Chỉ còn đảo và cờ Tổ quốc giữa trùng dương


Xin cứ giận các anh ơi, rồi thứ lỗi
Ôi con tôi sao nó bỗng khóc òa
Tôi hôn con ghì Trường Sa vào ngực
Bãi đá ngầm cào rách thịt da.


Đỗ Nam Cao
(1988)

* Hình chụp Nhà thơ  Đỗ Nam Cao, do Nhiếp ảnh gia Nguyễn Đình Toán thực hiện. Mai Thanh Hải đăng lại từ Trang của Nhà thơ/ Nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo

GIÁO DỤC BẰNG SẢN PHẨM PHI NHÂN TÍNH: "HẮT MỰC TÀU LÊN GIẤY TRẮNG, SẼ PHẢI NHẬN LẠI BỨC TRANH ĐEN"

Đào Tuấn - "Tấm sai người đào một cái hố, bảo con Cám tụt xuống. Rồi sai người đem nước sôi giội vào con Cám. Con Cám chết còng queo dưới hố.

Tấm đem xác con Cám làm mắm, gửi cho dì ghẻ, nói là quà của con gái mụ gửi biếu.

Mẹ con Cám tưởng là quà của con thật, lấy làm sung sướng, ngày nào mụ cũng giở mắm ra ăn, khen lấy khen để.

Một con quạ bén hơi, bay đến đậu trên nóc nhà, nhìn xuống kêu: "Ngon gì mà ngon, mẹ ăn thịt con, có còn xin miếng!".

Mụ chửi bới quạ, xua đuổi con quạ bay đi. Đến ngày mắm gần hết, nhòm vào chĩnh, mụ mới nhìn thấy đầu lâu con mình..., uất lên, ngã vật xuống đất mà chết!”...

Đây là đoạn kết của truyện Tấm Cám chính thống. Và gần đây, được những người biên soạn Sách giáo khoa (SGK), cắt bỏ bớt đoạn "đem xác làm mắm, gửi mẹ ăn".

Có lẽ, vì đó là một hành vi quá thú tính, quá dã man. Một tội ác ghê rợ, trong phần kết tàn khốc, của một trong những câu chuyện nổi tiếng, mà không một người Việt nào không biết, không được học qua.

Nhân câu chuyện SGK sửa đoạn kết chuyện "Tấm cám", trên một Diễn đàn Pháp luật, một câu hỏi được đặt ra: "Cô Tấm đã phạm tội gì?".

Câu trả lời là: "Tấm đã phạm tội Giết người theo điều 93 Bộ Luật Hình sự, với các tình tiết tăng nặng: i) Thực hiện tội phạm một cách man dợ và q)Vì động cơ đê hèn".

Có lẽ một cái án tử cho "thị Tấm", vẫn còn là quá nhẹ nhàng.

Tất nhiên, không thể dùng Luật Hình sự để truy cứu một hành vi trong văn học. Cũng như không thể dùng đạo đức hiện tại để xem lại quan niệm đạo đức của ngày xưa. Nhưng còn đúng hơn, khi cái ác thì ở đâu, đời nào, cũng đáng phải bị lên án như nhau.

Một Thạc sĩ Đại học Paris viết trên VietNamNet: "Tôi có đem câu chuyện Tấm Cám kể cho một người bạn Pháp. Đến đoạn kết thúc, cô bạn Pháp hỏi tôi là: Khi còn bé, nghe chuyện này, có ngủ được không?".

Chắc chẳng có dân tộc nào lại có những câu chuyện ghê rợn đến như vậy, để kể trước lúc bọn trẻ con đi ngủ.

Dân gian muốn cái ác phải bị diệt trừ tận gốc. Điều đó đúng. Nhưng không thể diệt trừ một cái ác, bằng một tội ác ghê rợn hơn, khiến những đứa trẻ "được giáo dục", mất ngủ vì quá ghê sợ.

Bởi vậy, câu hỏi đặt ra hôm nay (thực ra cũng đã được đặt ra từ hàng chục năm trước), không phải là có nên sửa đoạn kết của câu chuyện hay không, mà phải là "Có nên để tồn tại cái ác, sự tàn nhẫn dã man trong SKG - loại sách vẫn được coi là mực thước giáo dục nhân cách con người, từ khi họ còn là những tờ giấy trắng?".

Sự tàn bạo không phải là ở cái chết, mà là cái cách giết chết. Cái ác có ngay trong hành vi giết người.

Nhưng sự phi nhân tính và sự ghê rợn của tội ác lại ở những hành vi sau đó, khi cô Tấm dịu hiền băm xác người làm mắm gửi về, nhấn mạnh là cho mẹ cô (dù đó là mẹ ghẻ).

Một Giáo sư- Viện trưởng đã bảo vệ cái kết độc ác này, khi phê phán việc bỏ nó trong SGK, rằng: "Người đọc không thấy được hả hê cõi lòng khi thấy cái ác không bị trừng trị một cách thích đáng nhất".

Trong thời điểm xảy ra tranh cãi "Tấm cám", trên Facebook, một nhân vật có Nickname "Kẹo mút chơi bời" đã post một đoạn tin sau: “Tin buồn! Chúng tôi vô cùng thương tiếc báo tin cụ già 60 tuổi đêm qua chúng tôi đâm xe máy, đã củ tỏi hồi 17h07. Anh em phang lô đề nhiệt tình đi, lão sinh năm 1953”...

Không có tí stress nào khi đâm chết người. Chỉ thấy sự hả hê, khoái trá...

Thái độ mà Nhà Phê bình Phạm Xuân Nguyên gọi là sự hồn nhiên độc ác.

Sự hả hê này, chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy, ở những người sáng tạo ra đoạn kết tội ác trong câu chuyện Tấm Cám và, một phần nào đó, ở những người đọc nó.

"Sự kiện Kẹo mút" còn tàn bạo ở chỗ trong rất nhiều status, Y thản nhiên và hả hê, rằng: "Nhẹ cả người (khi nạn nhân chết) chứ lão sống thì khổ bọn tao". Sẽ có rất nhiều người thừa nhận đây là một thứ tâm lý xã hội, chung với vô số những ví dụ.

Công an Yên Bái đã triệu tập "Kẹo mút". Câu hỏi đầu tiên, giờ đây chắc chắn là: "Có học chuyện Tấm Cám trong SGK không?" (Thay vì "Có chơi Games Online không?).

Rất dễ hiểu: Chúng ta hắt mực tàu lên giấy trắng, chúng ta sẽ phải nhận lại bức tranh đen đúa - Những sản phẩm phi nhân tính.

NGHỊ SĨ - TIẾN SĨ

Danh thiếp có một không hai ở Việt Nam, của ĐBQH Nguyễn Minh Hồng

Đinh Vũ Hoàng Nguyên - Nghị sỹ - Tiến sỹ Nguyễn Minh Hồng thì đề xuất Luật Nhà văn nhà thơ.

Nghị sỹ - Tiến sỹ Nguyễn Thị Doan thì viết trên Báo Nhân Dân:

“Nhà nước ta là Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, biết kế thừa những tinh hoa dân chủ của các Nhà nước pháp quyền trong lịch sử và đã, đang phát triển lên tầm cao mới, khác hẳn về bản chất và cao hơn gấp vạn lần so với dân chủ tư sản...”.
Hai người này có lẽ nên lấy nhau.

KÍNH THƯA BÁC XUÂN DIỆU: "TỔ QUỐC TÔI NHƯ 1 CON TÀU, MŨI THUYỀN TA ĐÓ MŨI CÀ MAU"...

Đây là lời trong bài thơ "Mũi Cà Mau" của bác Xuân Diệu, viết tháng 10/1960. Chả biết hồi đó bác Xuân Diệu ở đâu mà nghĩ ra được bài này, bởi mình thừa biết, hồi đó Cà Mau vẫn nằm dưới sự "cai trị của Mỹ - Ngụy". Nhưng bây giờ đến Mũi Cà Mau, thấy con tàu này nằm nát bét, nghiêng ngả ngay doi đất tận cùng Tổ quốc, dưới chân cái tháp quan sát cao ngất, dựng toàn bằng ống sắt, tường chi chít chữ của các đôi lứa yêu nhau hoặc du khách hiếu kỳ, có nhu cầu "lưu danh... hòn gạch", nhìn ra Chòi ăn nhậu rộn ràng, tưng bừng là "điểm nhấn" cho toàn bộ khu vực Đất Mũi, mình nhớ ngay đến câu thơ này. Lạ thế chứ! Hí! Hí!..

CỖ VŨ BẦU CHỌN VỊNH HẠ LONG: "NGƯỜI ĐIÊN CŨNG CÓ CÁCH LỰA CHỌN KHÁC, ĐỂ CÒN ĐƯỢC ĐIÊN... BÌNH THƯỜNG".

Đào Tuấn - Khi Lý Nhã Kỳ xuất hiện với hình ảnh Vịnh Hạ Long trước... ngực, hẳn nhiều người đã bất giác mỉm cười, khi nhớ lại đoạn tiểu thư Julie, "ôm đến chết" viên Đại tá Pirot, trong vở kịch phát hình trực tiếp "Đại tướng Võ Nguyên Giáp và bản giao hưởng Điện Biên".

Bấy giờ, khi đoạn phim "lộ ngực khủng" được post lên Youtube, đã có lời bình rằng "Đại tá Pirot ăn 2... trái bom đó thì chết là đúng rồi". (Trả lời phỏng vấn sau đó, người đẹp "thanh minh": "Với những người có số đo vòng 1 lớn tự nhiên, không chỉnh sửa như tôi, thì mặc gì cũng bị lộ ngực").

"Bom đạn" như thế, ăn nói như vậy, làm... Đại sứ Du lịch là đúng rồi. Và dù Cục trưởng Cục Hợp tác Quốc tế Nguyễn Văn Tình khăng khăng rằng "Chẳng điên mà dùng Lý Nhã Kỳ để gây Scandal!"- Nhưng rõ ràng, người đẹp đã có vai trò quan trọng, trong việc kêu gọi cổ vũ cho Vịnh Hạ Long.

Đơn giản là vì cô quá gợi tình. Và đẹp thì không bao giờ là lỗi cả.

Bởi thế, bỏ mặc những cảnh báo "Cả Quốc gia đang bị lừa", hẳn nhiều đấng mày râu sẵn lòng nhắn tin Halong gửi tới 147 (Nhưng chắc là để vote cho nụ cười Lý Nhã Kỳ, chứ không phải vì yêu nước).

630 đồng/tin nhắn. Mất nửa cốc trà đá mà vote được cho người đẹp "vòng 1 lớn tự nhiên không chỉnh sửa", nhân tiện đất nước có được cái danh (dù hão), kể như chả vấn đề gì.

Trò tự sướng (còn gọi là thủ dâm), ở mình giờ có khi lại là một lối thoát hay, khi người ta chẳng biết... tự hào về cái gì.
Hoặc giả như trong bối cảnh bị cuộc sống, với những khó khăn chật vật thường ngày, tát cho đến tối tăm mặt mày.

Nhưng đến sáng nay, đọc 2 bản tin TTX về chuyện Hạ Long thì lại thấy thương thương họ Lý.

Đầu tiên là trên tờ Thể thao và Văn hóa, với bản tin về chuyện người nhắn tin bầu chọn nhiều nhất.

Anh này tên Hoàng, ở Đà Nẵng, làm thợ cơ khí, dùng điện thoại cào. Nghèo.

Theo Thể thao và Văn hóa, thì anh này cầm số tiết kiệm, khoảng hơn 7 triệu đồng, ra cửa hàng điện thoại nhờ nhắn tin bầu chọn cho Vịnh Hạ Long.

"Lý do anh Hoàng nhắn tin nhiều vì Vịnh Hạ Long quá đẹp và... “Tôi quá yêu Hạ Long. Thế thôi”.

Người đàn ông nghèo này, đã đốt sạch khoản tiền tiết kiệm 7 triệu, khi "bắn" tới 11.601 tin nhắn bầu chọn.

Còn đây là VTC: Cứ thế, anh Hoàng nhắn tin bình chọn cho Vịnh Hạ Long.

Hết tiền, anh lại nạp.

Mỏi mắt, đau tay vì tin nhắn, anh Hoàng lại nghĩ ra cách làm sao nhắn thật nhanh, thật đơn giản.

Chỉ trong gần 1 tháng, anh Hoàng đã nhắn gần 12.000 tin nhắn bầu chọn cho Vịnh Hạ Long bằng chiếc điện thoại Nokia 5130 từ số máy 0975695***...
Đầu tháng 11, khi để dành được số tiền cũng khá, với ý định sẽ mua quà sinh nhật con gái tròn 5 tuổi vào ngày 9/11 sắp đến.

Nhưng tiền trong tài khoản điện thoại hết, do nhắn tin quá nhiều, lương thì chưa nhận, nên anh Hoàng lấy luôn... tiền mua quà cho con, nạp thẻ điện thoại rồi…hướng Hạ Long mà nhắn.

Thể thao và văn hóa dẫn lời Hoàng "dọa": Anh sẽ còn tiếp tục "bắn". Thế mới kinh.

Vài tiếng sau đó, VietnamPlus đưa tin: Lượng tin nhắn bầu chọn cho Vịnh Hạ Long tăng đột biến, từ 7, lên gần 9 triệu.

Với sự nhanh nhạy và sáng tạo của các... Nhà báo. Chưa biết chừng, ngày mai sẽ lại có hàng loạt bài viết về những cậu học sinh yêu nước nhịn tiền Game để bầu chọn cho Hạ Long.

Hay những cụ hưu, bán nhà xua con ra đường, để lấy tiền "bắn tin".

"Đơn giản vì Hạ Long quá đẹp. Thế thôi".

Nghi ngờ "tình yêu nước" và "lòng tự hào dân tộc", đặc biệt là xúc phạm đến việc tiêu tiền của những người nhắn tin thì dứt khoát là bá đạo.

Cười nhạo chuyện hơn 11 ngàn tin nhắn quả thực cũng là phường... kiết lỵ.

Tuy nhiên, khi "Câu chuyện anh Hoàng" - một người không biết dùng Internet - được đưa lên báo, chỉ thấy hiển hiện sự lạm dụng niềm tự hào dân tộc của dân chúng.

"Cộng đồng Việt là một cộng đồng mặc cảm". Sự tự ti, đôi khi khiến người ta thủ dâm với những cái danh, dù hão.
Nhưng cũng không thể vì thế, mà xui nhân dân ăn... cứt gà sáp.

Câu chuyện chưa dừng lại ở đây, bởi tỉnh Quảng Ninh vừa quyết định treo thưởng, cho những người nhắn tin.

Theo đó, hễ thuê bao nào nhắn trên 100.000 tin, sẽ nhận thưởng 10 triệu đồng. Thuê bao nào 1 triệu tin, nhận thưởng 20 triệu đồng.

Đặc biệt nhất, thuê bao nào trên 10 triệu tin, sẽ nhận thưởng 30 triệu đồng.

Vừa mấy hôm trước, cả hăm mấy "kỳ quan" mới có hơn trăm triệu tin nhắn, thế mà giờ Quảng Ninh treo thưởng cho 1 thuê bao với con số 10 triệu tin.

Không biết khi đưa ra hình thức "cột mỡ" này, quan chức Quảng Ninh có sờ lên tai?.

Vì đất nước, có thời những bà Mẹ Thứ đã hy sinh đến những đứa con cuối cùng.

Nhưng rất khó để có những "anh Hoàng" nhắn đến cả triệu cái tin, tiêu đến cả gia tài, vì những cái "danh hão" được kích động dưới danh nghĩa yêu nước hay tự hào dân tộc.

Thật khó có thể nhịn chửi bậy, trước chuyện "treo thưởng cột mỡ" của tỉnh Quảng Ninh, bởi khi vận động nhân dân, chí ít cũng cần tối thiểu sự tôn trọng, chứ không thể cứ mặc định họ cũng kêu ò ò như mình.

Với giá bèo nhất 630 đồng/tin nhắn của đầu số 147, thì 10 triệu tin nhắn sẽ không còn chỉ là 1 cuốn sổ tiết kiệm.

Con bò cũng có cách lựa chọn khác, để bớt ngu đến mức vô đối, như những người nhắn tin lấy thưởng.

Và giả dụ ai đó yêu nước đến nỗi, nhắn đến 10 triệu tin nhắn, thì dứt khoát buông máy cái, là vào thẳng Nhà thương điên Trâu Quỳ.

Người điên cũng có cách lựa chọn khác còn để được coi là điên bình thường.

TÍT TẮP CÀ MAU

Mai Thanh Hải - Nhiều bạn bè mình người Bắc, khi vào Nam thường kêu khó ăn món trong này, vì nhiều vị ngọt và cay. Với mình thì ngược lại, những món ăn dân dã miền Nam, nhất là ở những quán nhậu vỉa hè lại cực ngon và cực hợp khẩu vị. Có lẽ cái tính mình hay lang thang, lê la nên con gì cũng ăn được, cốt là nó... chổng lưng lên trời. He! He!..

Xuống Cà Mau cũng vậy, ngay buổi tối đầu tiên, Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Trương Hoàng Thêm, Chủ tịch Hội Văn học - Nghệ thuật Cà  Mau đã kéo ra ngồi ở quán Đức Mập, đường Âu Cơ ngay bên vỉa hè, với những món ăn quá là ngon.

Ngồi được chút, bác Thêm lại ào đi tiếp khách, giao mình cho Nhà văn trẻ Lê  Minh Nhật, Thư ký Tòa soạn Tạp chí Văn nghệ Cà Mau. Nhật sinh năm 1981, còn rất trẻ, dân đồng nước miền Tây chính hiệu, đã từng công tác tại Trung tâm Y tếcủa huyện tận cùng đất nước: Ngọc Hiển và lấy vợ cũng người Ngọc Hiển, chính vậy Nhật hơi bị rành rẽ về những câu chuyện, địa danh ở Ngọc Hiển và Cà Mau.

Ngồi quán vỉa hè, Nhật giới thiệu rành rẽ từng món ăn trong cái Thực đơn dày cộp của Nhà hàng và gọi ngay món cá gì đấy, mà mình uống xỉn quá, bi giờ chẳng nhớ nổi. Chỉ biết rằng, cực lạ và cực ngon.

Thế nhưng bất ngờ nhất là tối hôm sau, ngồi với Nguyễn Ngọc Tư. Tư rất bận, lại vừa đi công tác dưới huyện về, nhưng vẫn nhờ ông xã trông cậu út 3 tuổi, chạy ra quán Tân Tân đợi mình (ngồi được 2 tiếng, Tư lại về nhà, thay ca trông con cho ông xã ra... nhậu tiếp với mình).

Mấy món ăn Tư gọi giới thiệu, đúng là lần đầu tiên mình được thưởng thức, ngon muốn ngất vật luôn. Đó là con vọp hấp ngay trên bàn và lươn um lá giang. Toàn những đồ thiên nhiên, chả phải nuôi nấng gì cả. Đang chén, thấy Tư vẫy vẫy tay chào và quay sang: "Có anh Ba của Tư ngồi bên!". Ngay liền, anh Ba (anh trai sinh trên Tư) rổn rảng mang cốc bia chạy sang, kèm theo đĩa có mấy chú tôm càng xanh bự chảng, nướng cong veo, nhìn muốn nhỏ nước dãi.

Chuyến xe đêm giường nằm từ Cà Mau lên Sài Gòn, chạy hun hút miền Tây suốt 8 tiếng đồng hồ của mình, đã chậm lại tý xíu để ngồi lại với những người bạn dễ thương, mới gặp nhưng thân thuộc như thế. Lên xe rồi, vẫn đau đáu về nơi tận cùng đất nước, dù xa tít tắp nhưng lòng người, thiệt thà - gần gũi đến rưng rưng...
-----------------------------------------------------------------

Món Vọp hấp rất đặc trưng Cà Mau

Nhậu tý nào

Lươn um lá giang với bông so đũa vàng rộm

Món nhậu vỉ hè đêm đầu tiên, vừa đặt chân xuống Cà Mau

Con lươn to đùng nhưng thịt thơm và chắc nình nịch

Xắt cá

người xắt cá là Lê Minh Nhật (Nhựt) đây nhá

Mình lên xe giường nằm về Sài Gòn, người vẫn cứ biêng biêng

ỐI GIỜI! 2 TRONG 1!..

Lang thang miền Tây sông nước, thấy rất nhiều việc - chuyện vừa buồn vừa cười. Chả biết sao cả, nhưng đưa lại để mọi người cùng chia sẻ với phong thái hào sảng, thoải mái của người miền Tây chút nhá. Mình đang ở miền Tây và sắp về Sài Gòn rùi nhé!

BẾN XE CÀ MAU: WC "GIẢI QUYẾT CHẾ ĐỘ CHÍNH SÁCH"...

Ngồi mấy tiếng đồng hồ để tới Cà Mau, mình phải phi ngay xuống để... xả bởi hành trình của Mai Linh từ TP. Cần Thơ xuống mảnh đất cuối cùng Tổ quốc, chỉ dừng lại điểm nghỉ Sóc Trăng, còn lại dành cho quãng đường "cà rịch cà tang", chẳng hiểu do sợ CSGT bắn tốc độ, phạt lần tuyến hay... lái xe định câu giờ. Thế nhưng, phi vào WC ngay cạnh cổng vào - ra của Bến xe Cà Mau, không thể không dừng lại nhìn - đọc và hơi bị ngạc nhiên trước cách "đền ơn đáp nghĩa" rất thật của người chủ, thầu dịch vụ WC Bến xe. Riêng vụ này, mình phục lăn và rất mong Bộ Lao động - Thương binh và xã hội, cùng các địa phương khác học tập. "Đền ơn đáp nghĩa", thực hiện "chế độ chính sách" bấy lâu nay, ở nhiều nơi - nhiều chỗ chỉ nặng về hô hào, kêu gọi theo phong trào. Ví như đến Tết, ngày 27-7 mới lũ lượt, chen nhau đến thăm hỏi, động viên đối tượng được hưởng chế độ chính sách cho báo chí quay phim - chụp hình, còn những ngày thường, có ốm liệt giường, đói dài răng, cũng chả ai biết - ai ngó ngàng tới. Người ta không nhận ra hoặc cố tình quên 1 điều là: Người tàn tật, già cả, ốm yếu, thương binh... rất cần sự chia sẻ - giúp đỡ của cộng đồng, chính quyền và cơ quan chức năng, từ những việc đơn giản nhưng lại khó khăn nhất và cũng... nhạy cảm nhất, đó là đi vệ sinh. Điều này, hình như chỉ người phụ trách dịch vụ WC ở bến xe Cà Mau làm được.

HỌC TẬP... ĐỨNG ĐƯỜNG

Nói người miền Tây hào sảng, thế nhưng hình như đó chỉ trong cách sống - cá tính, chứ để áp chuyện này vào "đời sống tinh thần" thì hơi bị khác. Chả thế mà đi các tỉnh miền Tây, việc chăng dán khẩu hiệu tuyên truyền cổ động cũng mỗi nơi một khác, thể hiện rất rõ cá tính của người dân và chính quyền nơi đó: Tỉnh thì tìm mãi, chả thấy cái khẩu hiệu - áp phích tuyên truyền nào; tỉnh thì kinh tế nghèo, đến đây cũng thấy nhà dân lợp lá dừa nước lụp xụp bám kênh rạch, nhưng rợp trời - đỏ rực các loại khẩu hiệu, cờ quạt xanh đỏ như... Đoàn Cải lương; có tỉnh, chơi nước đôi, chả mặn mà, chả nhặt nhòa, chơi hẳn mấy hàng cờ phướn xanh đỏ cắm dọc đường, chẳng chết ai... Đến Đồng Tháp, ấn tượng nhất với mình là cơ man các loại khẩu hiệu chào mừng, hô hào, từ trong nhà ra ngoài đường, mọi công sở, ngã 3-4, mọi vị trí và từ cấp thôn xã cho đến hàng huyện thành... Vậy chưa đủ, chính quyền Thị trấn Mỹ Thọ, huyện Cao Lãnh còn "chơi trội" hơn các huyện khác bằng cách căng khẩu hiệu trên khung sắt, chắn tầm mắt người đi đường và toàn nhằm các ngã 3-4, giao lộ để chăng đỏ chót: "Tiếp tục đẩy mạnh cuộc Vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh", mà chẳng nghĩ là: "Ai phải tiếp tục? Ai phải đẩy mạnh? Ai phải học tập?". Mình lần mò hỏi, bà con địa phương sống gần nơi chăng biển kể: Từ hồi có mấy tấm biển này, tai nạn giao thông tại khu vực tăng lên đột biến, vì khẩu hiệu chắn tầm mắt của người lái xe, khiến bên này tông bên kia chan chát. Đó là chưa kể việc, nhiều xe còn tông cả vào... khẩu hiệu, khiến chân đế sắt khẩu hiệu cũng cong queo, méo mó như... đồ giả. Khẩu hiệu cũng rất tiện cho mấy chú Cảnh sát núp sau, rình chụp xe vi phạm... Bà con lắc đầu khi gọi mấy khẩu hiệu dựng nơi ngã 3-4 ở huyện Cao Lãnh là... "Học tập... đứng đường" làm mình cười nghiêng ngả. Ối giời! Phục dân ta!..

Chân héo chân tươi hay là... xoắn quẩy?

Ngay ngã 4

Ngã 3 cũng không tha

CHIM SẺ