22 tháng 1, 2012

CỖ TẾT Ở QUÊ

Mai Thanh Hải - Ngày cuối năm về quê, đến đâu cũng gặp nồng nàn khói, tíu tít xoong nồi, điếc mũi xào nấu và cay cay hương rượu.

Năm nay, thời tiết đỏng đà đỏng đảnh như em nhân viên mát xa vừa muốn "tuân theo nội quy", vừa muốn kiếm thêm mấy đồng tiền bo của khách nhưng lại sợ đám "tinh tường như Công an Phường"... nên cứ nắng mưa bất chợt, mãi mấy ngày này mới mưa phùn - tỏa lạnh trở lại, cho có không khí ngày Tết.

Dẫu biết lạnh thế này, cành đào đá mình thon thót mang từ Cồ Nhìn San (Sàng Ma Sáo, Bát Xát, Lào Cai) về sẽ khó mà ra hoa, thế nhưng vẫn thấy thích không khí này. Ít nhất thì đó mới là Tết, là lây rây trời Xuân, là tạm quên đi mọi vất vả, cùng... hùa với nhau đón Tết.

Tối qua về đến Hà Nội, nhận được mấy cú điện thoại của các bác "ở bển" gọi về. Toàn những bác quen nhau trên Blog nhưng rất nặng lòng với những gì đang diễn ra trong cái đất nước hình chữ S đang oằn mình chịu đủ thứ khổ và cũng rất đau đáu với ICOM của Sói biển, áo ấm cho tụi lít nhít vùng cao, Cơm có thịt...

Các bác gọi điện, email trước chúc mừng năm mới trước, bởi "ngày mai, bà con bên này gọi về nhiều lắm, sợ nghẽn mạng", nhưng trong lời nói của các bác, mình cứ thấy nghèn nghẹn rưng rưng như muốn khóc.

Mình chắc là những ngày này, mọi người bên ấy, có "làm việc như thường lệ", nhưng cũng chỉ vơ vẩn thơ thẩn, bởi tất cả tâm trí đều bay ngược hết về quê hương, gia đình, người thân. Con người ta, có suy nghĩ - cung bậc tình cảm chứ có phải cái máy đâu mà dễ quên những gì đã gắn bó hàng mấy chục năm trong máu thịt - suy nghĩ và cũng vì miếng cơm manh áo mà phải tạm xa những niềm gắn bó đó?..

 Mình đã hứa: Sẽ giúp các bác cảm nhận được rõ nhất, về hương vị Tết quê hương, trong những ngày cập rập này. Bi giờ thì mời các bác ăn cỗ ở quê, ngày Tết nhé!..
----------------------------------------------------------------------------------------------------
 
Mình vác bếp nướng BBQ xuống, nướng ngay ít sườn sụn mới mổ, vẫn còn bốc khói hôi hổi
Tay thớt, tay dao
Sườn và thịt dọi nướng đây
Không thể thiếu món chả xiên ướp riềng
Than hồng và khói rất thơm
Làm nhân tiết canh
Phải chia đều cho từng bát, từng mâm
Lòng dồi thơm nức
Gà chạy bộ ở quê nhé
Đánh tiết canh
Đông két ngay bởi trời lạnh
Phải có tý lạc cho thơm
Chặt gà nhé! Ngon quá cơ...

ĐI CHỢ TẾT VEN ĐƯỜNG BIÊN

Mai Thanh Hải - Buổi sáng giáp Tết, sương đặc quánh thị trấn biên giới Mường Khương (Lào Cai).

Lạnh đến cứng cả chăn bông, kèm với cái mệt đờ đẫn sau cả đêm nhích từng mét đường trơn tuột, sén quánh những bùn đất do mưa phùn, từ Tả Gia Khâu ra được "Thủ đô Mường Khương", khiến người cứ lịm đi, chả thèm để ý đến tiếng ồn ào chợ phiên bên ngoài cái nhà nghỉ 120.000 VND/người, tồn tại duy nhất trong thị trấn.

Chỉ bật tỉnh dậy khi mùi lá dong luộc bánh chưng, thơm nức mùi nếp mới - lá chín len lỏi qua khe cửa, luồn vào chăn và lay lay lỗ mũi, vốn rất... thính ăn của mình. Chết rồi! Tết!..

Tung chăn, rón rén như mèo Tôm vào nhà tắm, xè xè hứng vòi nước lạnh hơn kem Tràng Tiền mùa đông cho tỉnh táo và hớt hải đắp ú hụ lên người những quần dài quần ngắn, áo sơ mi áo len áo khoác, trèo lên xe về Hà Nội.

Không về sớm bây giờ, chắc đón giao thừa giữa đường quá.

Nếu không, cũng chả có thời gian mà về thăm quê quán, ông bà và sắm sang cho vợ con cái Tết nghèo nàn.

Cu Nghĩa - Đạo diễn người tròn quay, nhìn trước nhìn sau toàn thấy bụng bự, thấy mình méo xệch hớt hải, cứ xoa bụng nhăn nhó: "Không ăn gì hở anh?"

Thôi! Kiếm chỗ nào ăn bụi dọc đường vậy. Cho đỡ sốt ruột!..

Mà đúng là sốt ruột thật, ngồi trên xe cứ nhấp nhổm nhìn xuống hun hút vực phía dưới. Ở đó là miền xuôi, là Bản Phiệt, là Bảo Thắng rồi đến Phố Ràng, về Yên Bái, tới Hà Nội...và ở đó là gia đình, người thân đang chờ mình về, sau liên tục nhưng chuyến đi dài lên rừng - xuống biển. Ở đó, cả tháng nay con gái ốm lay lắt, hết loại kháng sinh này đến kháng sinh khác. Sốt ruột đến nóng ruột, chả còn thấy đẹp từng cành mận xúm xít những hoa, trắng gầy mỏng mảnh dọc đường đi; không đầu óc nào ngắm nụ đào chúm chím, ràn rạt quay tránh gió bắc, càng làm ửng lên những triền đồi biên giới đang nồng nàn nhựa sống...

Xe qua Bản Lầu, con đường 4D huyết mạch, đang thở dài đổ dốc xuống đồng bằng, bỗng nghẹn lại, khựng mắc giữa đông đặc màu sắc, dáng người, hàng hóa, xe cộ.

Trời ạ!. Chợ Tết vùng biên của bà con, mỗi tuần chỉ họp vài lần, dành cho bà con từ xa tít núi cao, sâu hút rừng thẳm đi bộ cả đêm ra mua mua bán bán. Phiên này, hình như là phiên cuối trong năm, dành cho những người sắm Tết. Cả năm cắm mặt, gục đầu ở noi rừng xa núi thẳm, chỉ để dành mua sắm, để tự an ủi về 1 tương lai tươi sáng - no đủ - ấm êm mấy ngày Tết...

Thôi! Đừng nhấn còi làm đồng bào sợ. Đừng cố len lỏi làm cả chợ mất vui. Dừng lại 1 chút để cùng chia sẻ nỗi nhọc nhằn tạm vơi bớt trong háo hức chờ Tết. Ngồi với nhau vài phút, chung niềm hy vọng ngày mai sáng sủa, khi nụ cười hy vọng đọng đầy trên má môi người gì - trẻ nhỏ...

Chỉ cần thế thôi, cũng đủ để cảm nhận: Mùa Xuân thực sự đã về, từ chợ Tết ven đường biên.
---------------------------------------------------------------------------------------------

Miến dong cho vào gùi
Quà chợ đường biên chỉ là bánh cuốn
Hàng thịt lợn
Xe khách ngang qua cũng chở cành đào rừng
Lâu ngày gặp lại
Chúng mình cùng ăn bánh cuốn Mường Khương nhé!
Cu Nghĩa tranh thủ tác nghiệp
Trắng nhiều hơn đỏ - xanh
Chịn dép đi chơi Tết
Trẻ con nhưng thích băng đĩa
Cây cải mọc trong chợ
Xe tải ngang qua kìa
Bà giao mỗi đứa giữ 1 cây mía
3 đôi ủng vượt qua mọi lầy lội
Có chăn mới rồi nên phải ăn mì tôm thôi
Hương và nến
Theo mẹ đi chợ
Chọn khăn với áo
Ai mua bếp kiềng đây
Bánh rán nóng hổi, vừa thổi vừa ăn
Thử áo mới
Các cô giáo cắm bản, ở lại trực trường nên đi xem người ta sắm Tết
Bỏng gạo ngon quá, mà tần ngần vì chẳng còn tiền mua
Ế hàng vì toàn bán... đồ Tàu
Có thau nhựa, lại thèm... hạt hướng dương
Lá dong gói bánh đang chờ người mua

20 tháng 1, 2012

NHÂN CHUYỆN TIÊN LÃNG HUY ĐỘNG BỘ ĐỘI CƯỠNG CHẾ, NHỚ CHUYỆN TÂY NGUYÊN 2004

Văn Công Hùng - Nhiều người đang thắc mắc tính đúng sai của việc huyện Tiên Lãng (được sự đồng ý của cấp trên - tất nhiên), sử dụng Bộ đội cưỡng chế vụ Đoàn Văn Vươn.

Chợt nhớ 1 chuyện xảy ra từ hồi bạo loạn Tây Nguyên năm 2004.

Hồi ấy, số người bạo loạn (tạm gọi thế) đã chiếm một số Trụ sở xã (rút kinh nghiệm năm 2001, lần này ta chặn từ làng), trong đó có 1 Trụ sở xã ở huyện Chư Sê.

Ta điều công nhân cao su Chư Sê (lúc này với danh nghĩa là Tự vệ), đến giải vây. Xe chở số Tự vệ này (mặc đồng phục Tự vệ) bị phục kích, bị dân làng đổ ra đánh.

Họ đông hơn, lại liều mạng hơn, Tự vệ ít hơn, lại nhát gan, kết quả là Tự vệ bị oánh nhừ tử.

Vấn đề là lúc ấy có một đơn vị Bộ đội do một Thượng úy chỉ huy đang ở ngay đấy. Một số Nhà báo có mặt đã yêu cầu số Bộ đội này ra tay cứu anh em công nhân cao su - Tự vệ.

Viên Sĩ quan trả lời: "Chúng tôi là Quân đội, có trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc và không được phép tham gia vào những việc như thế này!". Anh này hô: "Cả Trung đội!. Nghiêm!". Vũ khí sẵn sàng nhưng... đứng yên.

Số Nhà báo rất lo lắng, hò hét inh ỏi nhưng không giải quyết được vấn đề.

May thay ngay lúc ấy, thì Cảnh sát Cơ động ập đến, giải vây cho số công nhân - Tự vệ này.

Số Bộ đội vẫn án binh bất động, không tham gia.

Trong cuộc họp sau đó, một số Phóng viên có phản ảnh việc này, và đồng chí lãnh đạo Quân đội có mặt đã giải thích: "Đấy là việc làm đúng của Quân đội!".

Mới đây, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng căn dặn: "Nhiệm vụ chủ yếu của Quân đội là bảo vệ chủ quyền quốc gia".

Hoan hô Tổng Bí thư căn dặn rất đúng và rất... bài bản.

Kể để thấy rằng: Có khi huyện Tiên Lãng huy động Bộ đội đi cưỡng chế dân, cũng là để... "bảo vệ chủ quyền quốc gia". Và cũng có thể, do Công an không biết việc.

Chả biết giải thích thế nào, bèn kể lại chuyện xưa...
----------------------------------------------------
* Hình ảnh chỉ có tính chất minh họa, không liên quan đến nội dung bài viết.

29 NGƯỜI LÍNH, NẰM LẠI LENG SU SÌN

Mai Thanh Hải - Buổi chiều cuối năm, chạy trên cung đường A Pa Chải về thị trấn Mường Nhé (Điện Biên), cách Thủ đô đến nửa nghìn cây số, cứ ngơ ngẩn vì "hương rừng thơm đồi vắng, nước dưới khe thầm thì" và hơi thở mùa Xuân nồng nàn bên vai áo.

Qua Leng Su Sìn - Chung Chải, con đường thẹn thùng co mình dưới lấm tấm hoa đào rừng phớt hồng trên núi đá và òa rộng trước mố cầu bê tông, mới mở cạnh Đồn Biên phòng Leng Su Sìn (Đồn 405, Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên).

Dừng xe trước cổng đồn cũ kỹ như vẫn nguyên vẹn từ mấy chục năm trước, với "di tích" hàng rào chống hổ vẹn nguyên, mắt dịu lại trước màu xanh vườn thuốc nam bộ đội và cây đào đá chênh vênh cạnh vọng gác vệ binh. Lại ngơ ngẩn vì điều gì đó, chưa thể định hình lại được.

Nhìn ra xa hút rừng núi, mắt bỗng vướng lại vì ngôi sao vàng trên chóp lá.

À!. Đó là phải dừng lại, thắp nén hương thơm, châm 1 điếu thuốc cho những người lính đã nằm xuống nơi ngã 3 biên giới Việt - Lào - Trung.

Mảnh đất yêu thương và linh thiêng này, đã thấm đẫm máu đào của rất nhiều người giữ đất, giữ nước, giữ toàn vẹn lãnh thổ.

Nhưng chỉ riêng những người lính mang quân hàm xanh biên phòng, mới gượng nhẹ, cầu kỳ thồ từng bao cát, túi xi măng, cây sắt để xây lên tấm bảng ghi tên - đền thờ những Liệt sĩ trong lực lượng Công an Vũ trang (nay là Bộ đội Biên phòng), để ghi nhớ, để tri ân và để nhìn hàng ngày, làm niềm tin giữ từng tấc đất biên giới.

Mảnh đất này, ngày xưa mang tên Mường Tè, Lai Châu. Nay đổi thành Mường Nhé, Điện Biên. Nhưng biên cương thì vẫn còn như thế!.

Những dòng này, xin được coi như nén nhang, mãi nhớ đến 29 người lính đã nằm xuống và tên của họ, vẫn ghi rành mạch trên bia tưởng niệm, nằm cạnh Đồn Biên phòng Leng Su Sìn.

Trong số họ, có đến 15 người hy sinh năm 1979, khi kiên cường đánh trả quân Trung Quốc xâm lược. Họ nằm xuống ở độ tuổi 18-20. Đáng nhớ hơn, trong số 29 người ngã xuống vì biên cương Tổ quốc, có 8 người lính là con của ngay đất Mường Tè, Lai Châu (cũ) và 7/8 người lính, chính là con của đất Sín Thầu (Mường Nhé, Điện Biên) hôm nay. Ai đi qua đây, nhớ dừng lại thắp cho các anh, vài nén hương cho đỡ cô quạnh nhé!. Nhất là trong những ngày Xuân như thế này...

DANH SÁCH CÁC LIỆT SĨ BIÊN PHÒNG HY SINH TẠI NGÃ BA BIÊN GIỚI 
(1961-1995)

1. Trần Văn Thọ, 1935-1961, Quê quán: Việt Thành, Trấn Yên, Yên Bái
2. Trần Văn Tạm, 1944-1967, Quê quán: Chí Hòa, Duyên Hà, Thái Bình
3. Nguyễn Văn Cảnh, 1945-1967, Hiệp Lực, Yên Lạc, Vĩnh Phúc
4. Lại Hợp Duyên, 1942-1968, Độc Lập, Yên Lạc, Vĩnh Phúc
5. Đặng Văn Lờ 1945-1968, Gia Phú, Bảo Thắng, Lao Cai.


6. Lê Xuân Phương, 1947-1968, Quang Hưng, Phủ Cừ, Hưng Yên
7. Mai Xuân Cương 1943 – 1970, Phan Sào Nam, Phủ Cừ, Hưng Yên
8. Hoàng Văn Sử 1961-1979, Võ Miếu, Thanh Sơn, Phú Thọ
9. Vàng Lò Xá, 1952-1979, Pa Vệ Sử, Mường Tè, Lai Châu
10. Hà Minh Dân, 1960 – 1979, Xuân Đài, Thanh Sơn, Phú Thọ.


11. Hà Văn Đức, 1960 – 1979, Võ Miếu, Thanh Sơn, Phú Thọ
12. Nguyễn Hoàng Sơn, 1959 – 1979, Tu Vũ, Tam Thanh, Phú Thọ
13. Hoàng Văn Luyên, 1960-1979, Đinh Quả, Thanh Sơn, Phú Thọ
14. Đỗ Mạnh Hùng, 1960-1979, Tân Phương, Tam Thanh, Phú Thọ
15. Đỗ Công Dong, 1959-1979, Xuân Lộc, Tam Thanh, Phú Thọ.


16. Khổng Văn Đinh, 1961-1979, Võ Miếu, Thanh Sơn, Phú Thọ
17. Hà Trần Thành, 1961-1979, Xuân Đài, Thanh Sơn, Phú Thọ
18. Trần Văn Tương, 1960-1979, Định Quả, Thanh Sơn, Phú Thọ
19. Hoàng Văn Bộ, 1958-1979, Gia Sinh, Hoàng Long, Ninh Bình
20. Phạm Văn Bay, 1957-1979, Quỳnh Thọ, Quỳnh Phụ, Thái Bình

21. Phan Văn Thoa, 1941-1968, Đồng Nguyên, Tiên Sơn, Hà Bắc
22. Đỗ Văn Chí, 1975-1995, Hiền Đa, Sông Thao, Phú Thọ
23. Lý Xóng Xè, hy sinh 1967, Sín Thầu, Mường Tè, Lai Châu
24. Pờ Gia Lồng,hy sinh 1967, Sín Thầu, Mường Tè, Lai Châu
25. Pờ Gia Chờ,hy sinh 1967, Sín Thầu, Mường Tè, Lai Châu

26. Lỳ Gô Lồng, hy sinh 1969,Sín Thầu, Mường Tè, Lai Châu
27. Sừng Lù Ky,hy sinh 1969, Sín Thầu, Mường Tè, Lai Châu
28. Sao Ché Lồng, hy sinh 1979,Sín Thầu, Mường Tè, Lai Châu
29. Pờ Quang Tơ,hy sinh 1979, Sín Thầu, Mường Tè, Lai Châu.

(Danh sách các Liệt sĩ được chép lại từ Bảng ghi công, trước cửa Đồn 405, BĐBP Điện Biên).

THĂM CÁC ANH, CHIỀU CUỐI NĂM

Rất khó châm hương, vì gió thiêng ràn rạt

Bát hương ở đây, bộ đội chủ yếu thay hương thơm bằng thuốc lá

Trực ban cũng thắp

Lặng cúi đầu


Mấy thân đại mới trồng

Họ tên từng người lính

Xếp theo lối hàng

Bên kia đường là Đồn

Đường mới làm, chạy lên A Pa Chải
Ngồi bên cột mốc
Đường tuần tra, lội ngang qua suối