THÀNG TÍN KHÔNG CHỈ CÓ LÚA VÀNG

TNO -Cứ tháng 9, 10, khách du lịch khắp nơi rầm rập lên Hà Giang xem lúa chín vàng ruộng bậc thang, ngắm hoa tam giác mạch ngập tràn các lưng núi.

Sau Tết âm lịch, lại ào ào du khách tìm đến, ngơ ngẩn với hoa đào phớt hồng, vỡ òa thích chí cùng hoa cải vàng rực bản làng...

Mình lên xã Thàng Tín (huyện Hoàng Su Phì), trước khi đi, đại tá Hoàng Đình Xuất, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng (BĐBP) tỉnh Hà Giang, lắc đầu: “Để gọi điện lên đồn, xem tình hình đường xá thế nào hẵng!”, và dặn: “Nhớ mang đủ mì tôm, lương khô, nước uống phòng khi sạt lở đường”.

Cứ nghĩ sự chu đáo của người lính già từng kinh qua mọi nhiệm vụ ở cả 12 đồn thuộc lực lượng BĐBP tỉnh Hà Giang, từ những ngày đầu đánh trả quân Trung Quốc xâm lược tháng 2.1979, cho đến dằng dặc 10 năm giằng co giữ đất và quyết liệt - khôn khéo trong công tác phân định biên giới, là quá lo xa, nhưng quả thực, con đường từ TP.Hà Giang lên địa đầu Lũng Cú chả là gì so với đường lên Thàng Tín.

Quãng đường 140 km từ TP.Hà Giang, gian nan bắt đầu từ thị tứ Tân Quang (huyện Bắc Quang).

Đang lò dò chui trong mây, cậu lái xe bỗng khuỳnh tay vần vô lăng sang phải đánh “huỵch”, khiến thùng sau xe Uoat bạt của Biên phòng tỉnh va “uỳnh” vào bờ đá, đứng khựng và tiếng nói, giờ mới cất lên sau gần 2 tiếng đồng hồ im lặng, miệng mắt dán chặt vào mặt đường: “May mà nó còn bật đèn chiếu xa!”.

Ngay sau vách đá trước mặt, lừ lừ hiện ra 1 chiếc xe IFA chất bao ngô lên tận nóc, xả khói đen mù mịt, máy rú lên như cháy nhà, ậm ạch bò ra giữa đường. “Có muốn đi đúng luật cũng chẳng được, vì mặt đường bé tí, lại trơn nhẫy sương mù thế kia!” - Tuấn, cán bộ biên phòng tỉnh thở dài và lắc đầu: “Đặc sản của Hoàng Su Phì là cua, nhưng loại cua này đã không ăn được, lại còn lao xuống vực, chết như chơi!”.

Cũng lạ cho cái đất Hà Giang, đã khó khăn thì chớ, lại còn gian nan đến cùng cực, ngay cả đường đi lối về.

Ở cánh phía tây, 2 huyện Xín Mần và Hoàng Su Phì cũng bao năm canh giữ biên giới giáp với Trung Quốc, nhưng ngược lại, hiếm khi có khách du lịch tìm đến, chẳng phải do không có cột cờ, hoa đào, hoa cải, tam giác mạch mà cũng một phần là do đường cụt đi lại xa xôi, sạt lở - tắc đường như cơm bữa.

Ngày nắng, đường từ thị tứ Tân Quang lên chỉ 80 km, nhưng đi từ sáng đến chiều như đánh vật.

Ngày mưa, đường  sá biến thành khối nhão nhoét và bất cứ vách taluy nào cũng có thể sạt lở. Cứ mỗi năm vào mùa mưa, báo tỉnh liên tục đăng tin bài về sạt lở đường, nhà cửa bị vùi lấp, người chết không thể bới cả quả núi tìm thi thể...

Đến nhà vệ sinh cũng không có, cô trò toàn phải... đi liều xuống lưng nhà dân phía trước, xong lại xách xô xuống nhà dân xin nước dội hoặc lấy xẻng xúc đất đổ lên, cho đỡ nặng mùi và đỡ bị dân trách móc!
Cô giáo Huyền

Muốn học, cũng không được

Đồn Biên phòng 211 - Thàng Tín nằm lưng chừng vách núi cao, quản lý 3 xã Thàng Tín, Pố Lồ, Thèn Chu Phìn của huyện Hoàng Su Phì, với gần 21 km đường biên và 9 cột mốc biên giới.

Trung tá Định, Đồn trưởng Thàng Tín nguyên là Đồn phó quân sự Lũng Cú, khẳng định: “Thàng Tín là đồn khó khăn nhất trong toàn bộ 12 đồn biên phòng của Hà Giang. Bộ đội thì quen gian khổ rồi, chỉ thương giáo viên - học sinh”, rồi rủ: “Lên bản làm vận động cùng anh em đi?”.

Từ đồn lên đến điểm Trường mầm non bản Ngài Thầu, phải vượt qua dốc, men theo sườn núi và xuyên nhờ qua ngõ - sân của cả chục nhà dân trong bản, mới tới nơi.

Đầu giờ chiều tới lớp học duy nhất của bản, thấy ngôi nhà trình tường đất cũ kỹ, nứt nẻ và tối om om với chỉ có 1 cửa ra vào, 1 cửa sổ, vắng hơn cả chùa Bà Đanh.

Đứng đến 20 phút, mới thấy một cô gái trẻ lật đật tay bế, lưng cõng, tay dắt mấy đứa lít nhít sấp ngửa chạy lên.

Em tên Huyền, giáo viên mầm non trông coi, dạy dỗ gần 30 trẻ trong bản. Mình ngạc nhiên: "Học sinh đâu hết rồi?", cô giáo lí nhí: "Về hết từ trưa ạ!". Mình khó hiểu: "Chương trình làm gì có chuyện cho học sinh học nửa ngày?".

Ngân ngấn nước mắt kể, nghe em nói xong mới thấy mình trách nhầm:

Bản Ngài Thầu toàn đồng bào Mông, cách trung tâm xã 4 km.

Không trường không lớp nên bọn trẻ, có may mắn theo hết bậc học... mầm non, cũng phải cuốc bộ ra xã học tiểu học.

Lớp học là ngôi nhà dân cho mượn, được xây dựng từ lâu, cũ kỹ theo tập quán người Mông, chút ánh sáng duy nhất nhìn rõ mặt người là 2 khuôn cửa chính - cửa sổ và chỉ hơi lờ mờ, lúc... gần trưa, dịp mùa hè khi nắng chang chang khắp nơi, làm chỗ học cho 15 đứa lít nhít, ghép từ độ tuổi nhà trẻ, mẫu giáo 3, 4, 5 tuổi.

Điện thắp sáng ư, cho dù là điện nước vàng ệch? Giấc mơ quá xa vời từ bao năm nay, bởi đến cả bản cũng chả có, nữa là lớp học.

Đèn - nến ư? Tiền đâu mà mua và mua đâu, khi thủ phủ Hà Giang cách nửa ngày đường đi xe máy và thị trấn huyện, tuy nhìn thấy ngay dưới chân núi, nhưng lên xuống cũng mất gần nửa ngày.

Cô giáo Huyền nghẹn ngào nói: “Em cũng muốn học sinh ăn học đàng hoàng, để đỡ bị khiển trách lắm chứ? Nhưng anh nhìn xem, duy nhất mỗi cái nhà làm phòng học. Học sinh sáng đến lớp, trưa về ăn cơm và ngủ luôn tại nhà. Muốn ăn tại lớp, cũng đâu có bếp. Muốn ngủ tại lớp, mỗi nền đất, không có nổi cái bàn, manh chiếu, tấm chăn như những điểm khác?”.

Rồi Huyền tức tưởi: “Đến nhà vệ sinh cũng không có, cô trò toàn phải... đi liều xuống lưng nhà dân phía trước, xong lại xách xô xuống nhà dân xin nước dội hoặc lấy xẻng xúc đất đổ lên, cho đỡ nặng mùi và đỡ bị dân trách móc!”...

Ước mơ... nhà vệ sinh

Cô Âu Thị Vị, Hiệu trưởng Trường mầm non Thàng Tín, cho biết: Năm học 2013 - 2014, có 172 học sinh học tại 11 nhóm lớp, ở trường chính và 5 điểm trường với 99% người  Mông, Tày, Nùng, Hán, La Chí.

Mình lè lưỡi: Lớp học chừng chục đứa, nhưng 3 - 4 dân tộc khác nhau, đồng nghĩa với việc cô phải biết 3 - 4 thứ tiếng của chúng, tuy rằng bập bõm, để hướng chúng vào thứ tiếng thứ 5: tiếng phổ thông.

Lên bản Ngài Trồ, thăm lớp học của 51 học sinh ghép nhà trẻ - mẫu giáo, bi bô 4 thứ tiếng (Tày, Nùng, La Chí, Hán).

Khoảng cách từ xã đến điểm trường 5 km, đường có nhiều khe - dốc, mùa mưa sạt lở học sinh lẫm chẫm dắt nhau đi học, đến lớp có khi lấm lem như ma bùn. Cứ cuối tuần, các cô giáo lại đi bộ ra điểm chính mua thực phẩm ăn cả tuần, dịp mưa lũ tắc đường, chuyện phải ở lại ăn cơm với muối trắng là rất bình thường.

Ngồi nói chuyện về giáo dục vùng cao, Phó chủ tịch UBND xã Thàng Tín, Bùi Tuyên Hùng nhẩn nha: “Trên này khổ quen rồi nên chẳng dám đề xuất gì, chỉ dám xin mấy cái nhà vệ sinh!” và lý giải: “Hà Nội xây mỗi cái nhà vệ sinh mà chi những 1 tỉ đồng, số tiền ấy chúng tôi làm được cả nghìn cái!”.

Chợt nhớ câu chuyện của trung tá Định, Đồn trưởng, kể: “May nhờ mấy nhóm chuyên đi du lịch và báo chí, nên 2 năm nay, người ta cũng biết đến xã Thàng Tín rất nhiều ruộng bậc thang và đẹp vào mùa lúa chín tháng 9-10, nên thi thoảng cũng có người dưới xuôi lên thăm xã!” và thở dài: Mỗi năm, cả vùng Thàng Tín mới làm được 1 vụ lúa vào dịp tháng 9-10, cũng bởi vì thời tiết quá khắc nghiệt. Cái đẹp của vụ mùa duy nhất, không chỉ kết tinh từ những tảo tần - nhẫn nhịn - chấp nhận của những người dân nơi địa đầu Tổ quốc, mà còn chắt lại, mặn đắng trong những cảnh người đói khổ, thiếu thốn đến nao lòng...

Bao năm nay, ở Thàng Tín, không chỉ có lúa vàng...
---------------------------------------------------
* Nhan đề bài viết không phải nguyên bản đăng trên TNO.
* Bài viết có sử dụng hình ảnh của bạn Hùng Color Martiz

THƯƠNG "NGƯỜI GIEO CHỮ", TRÊN ĐỈNH TẢ LÓ SAN

Mai Thanh Hải - Từ Trung tâm xã Sen Thượng (Mường Nhé, Điện Biên) lên đến bản Tả Ló San, ngay sát đường biên giáp với Trung Quốc, phải đi bộ và xe máy đúng 30 km đường xuyên qua rừng già âm u, dốc núi dốc ngược, san sát cột mốc 14 - 15 - 16.

Bộ đội Biên phòng Đồn Sen Thượng công tác tuyến đường này, ai cũng đi theo đội hình - cảnh giác từ mọi tiếng động lạ...

Ấy thế mà 2 đứa "chúng nó" - 2 cô giáo sinh năm 90,91, quê mãi tít Hòa Bình - Hải Dương, cứ đều đặn mỗi tuần 2 lần lùi lũi ra xã - vào bản, mặc trời nắng mưa, lũ lụt, đất lở, núi sập.

Hỏi, "chúng nó" bảo: "Phải ra mua lương thực - thực phẩm và để nghe... tiếng người!".

Băn khoăn: "Đi lại nhiều làm gì cho vất vả?", nhưng có đi cùng chúng nó vào bản, mới thấy cái chặng đường ra vào cuối tuần, có khi lại là "cứu cánh", để bám giữ niềm tin vào sự lần hồi kiếm đồng lương và mong manh giữ tuổi trẻ, chờ sự đổi thay công tác sau 3 năm dằng dặc bám bản, giữ trường...

Không điện sáng, không sóng điện thoại, không tivi, không cả sóng phát thanh nói tiếng Việt và dĩ nhiên, tiếng Kinh phổ thông, chỉ hãn hữu lắm mới gặp trong bản, khi có bộ đội Biên phòng ghé qua...

"Chúng nó" kể: Ngày nấu 1 bữa cơm, ăn cho cả ngày, dè sẻn từ giọt nước mắm; 2 ngày 1 lần, lọ mọ vào rừng kiếm củi; 3 ngày 1 lần, dắt nhau đi 6 km lên đỉnh cao có sóng điện thoại, nhắn tin - gọi điện cho người thân hoặc ra ngoài Trường chính, báo cáo công việc...

"Ngày 20/11 và 8/3, chúng em mua rượu uống say và ngồi trên giường, thi nhau hát!" - "Chúng nó" hồn nhiên kể vậy, khi nghe mình hỏi về ngày 20/11 sắp tới và bảo: "Cả xã toàn những điểm bản thế này, có được chuyển, cũng chỉ vậy mà thôi!"...

Trước khi về, mình định nhờ Trung úy Lò Văn Huyền, Đội trưởng Vận động quần chúng của Đồn Biên phòng Sen Thượng: Trước ngày 20/11, mua giúp mấy thùng mì tôm thay hoa, mang vào tặng "chúng nó", nhưng Huyên bảo: "Chả biết ngày ấy, mưa lũ có sạt đường hay không mà vào?", khiến mình cứ lẩn thẩn mãi, về cái khái niệm "người gieo chữ", "người lái đò" mà báo chí đang ầm ầm tung hô, những ngày này...

ÁO ẤM TRÊN ĐỈNH TẢ LÓ SAN (SEN THƯỢNG, MƯỜNG NHÉ, ĐIỆN BIÊN)

TẢ LÓ SAN - 14 NĂM TĂM TỐI

AABC - Lập bản mới, lên biên giới giữ đất từ 14 năm nay nhưng dân số của cả bản Hà Nhì, cố mãi mới đạt con số 14 hộ với đúng 69 nhân khẩu, sống trong cảnh đói ăn triền miên (từ đầu năm đến nay, bộ đội Biên phòng phải cứu đói 3 lần, mỗi lần 15 kg gạo/khẩu), tối tăm không điện chiếu sáng, không sóng điện thoại, không tivi - đài đóm...

Tấm hình này chụp lớp học chung cho cả Tiểu học và Mầm non ở điểm Bản, nơi "sống - chiến đấu - lao động" của 2 cô giáo trẻ người xuôi đã mòn mỏi, cô đơn bám bản mấy năm nay, trông giữ 7 học sinh Tiểu học (lớp ghép từ 1 đến 3) và 6 đứa lít nhít Mầm non.

Mình sẽ từ Hà Nội lên TP.Điện Biên, thêm 1 ngày trời ngồi Uoat Biên phòng vào tới Đồn nằm nơi xa hút Mường Nhé và đi bộ 15 km lên tới bản. Nhất định là như vậy!..

Đã cùng các bạn trong AABC xin được 1 màn hình tivi, 1 đầu đĩa VCD, mua giá ưu đãi 15 chiếc radio chạy pin tặng cho các hộ dân trong bản, 2 cô giáo và đang hì hục xin thêm ít chăn chiếu, quần áo, tất mũ, đồ ăn cho bọn trẻ con.

Anh em Biên phòng hớn hở: "Anh cứ có bao nhiêu mang lên đây, bộ đội em gùi cõng mang vào cùng anh hết, bao nhiêu cây cũng đi được!" nhưng buồn rầu: "Trong ấy điện không có, xem tivi sao anh?", khiến mình cũng oải hết cả người: 1 máy phát điện chạy bằng sức nước 3 KW, thêm 1.200m dây dẫn điện từ suối về bản, cũng trên 20 triệu đồng.

Xin đâu ra để xóa mù, đuổi đêm cho bản Hà Nhì thêm động lực, yên tâm giữ mốc giới - đất đai địa đầu Tổ quốc?..

Tự dưng lại ước: Lãnh đạo TP. Hà Nội cho xin 1 cánh cửa nhà vệ sinh tiền tỷ, để bản địa đầu có chút vàng leo lét, sáng qua đêm?..
----------------
Xem thêm bài trên trang của Đài PTTH tỉnh Điện Biên nói về thực trạng Bản hiện nay và khó khăn quá, một số hộ đã bỏ khỏi chỗ ở, khiến các hộ khác cũng đang có ý định bỏ theo. Nếu cả bản bỏ biên giới, thì cột mốc địa đầu Tổ quốc, sẽ ra sao?.. XEM Ở ĐÂY

CHỈ HỌC NỔI NỬA NGÀY...

AABC - Từ Đồn Biên phòng 211 - Thàng Tín (Hoàng Su Phì, Hà Giang) lên đến điểm Trường Mầm non bản Ngải Thầu, phải vượt qua núi, men theo sườn núi và xuyên nhờ qua ngõ - sân của cả chục nhà dân trong bản, mới tới nơi.

Đầu giờ chiều tới lớp, thấy ngôi nhà trình tường đất cũ kỹ, nứt nẻ và tối om om với duy nhất 1 cửa ra vào 1 cửa sổ, vắng hơn cả chùa Bà Đanh.

Đứng đến 20 phút, mới thấy 1 cô tre trẻ lật đật tay bế, lưng cõng, tay dắt mấy đứa lít nhít sấp ngửa chạy lên.

Em tên Huyền, giáo viên Mầm non trông coi - dạy dỗ gần 30 đứa lít nhít trong bản.
Hỏi: "Học sinh đâu hết?", lí nhí: "Về hết rồi ạ!".

Hỏi: "Em ở đâu lên đây?", càng lí nhí: "Em vừa về đến Trường chính, định và bát cơm thì thấy các anh ở Đồn Biên phòng đi lên, nghĩ có thể mọi người rẽ qua thăm điểm Trường nên chẳng kịp ăn, chạy lên mấy nhà gần lớp, đưa học sinh đến!".

Khó hiểu: "Chương trình làm gì có chuyện cho học sinh học nửa ngày?".

Ngân ngấn nước mắt kể, nghe em nói xong mới thấy mình trách nhầm:

Lớp học là nhà dân cho mượn, xây dựng từ tám hoánh hồi nào cũ kỹ đúng phong tục, chút ánh sáng duy nhất cho rõ mặt người là 2 khuôn cửa chính - cửa sổ và chỉ hơi lờ mờ, lúc... gần trưa, dịp mùa hè khi nắng chang chang khắp nơi (dĩ nhiên, mùa đông trên vùng cao Thàng Tín, mây phù đặc quánh quanh năm, học sinh Mầm non, họa may mới đến lớp khi bố mẹ đi chợ búa - giỗ chạp cả ngày, bắt cô giáo làm bảo mẫu trông từ sáng đến đêm).

Điện thắp sáng ư, cho dù là điện nước vàng ệch?. Giấc mơ quá xa vời từ bao năm nay, bởi đến cả bản cũng chả có, nữa là lớp học?..

Đèn - nến ư?. Tiền đâu mà mua và mua đâu, khi thủ phủ Hà Giang cách nửa ngày đường đi xe máy và thị trấn huyện, tuy nhìn thấy ngay dưới chân núi, nhưng lên xuống cũng mất gần nửa ngày?..

Và sự ngân ngấn, thành nước mắt lăn dài trên má: "Em cũng muốn học sinh ăn học đàng hoàng, để đơ bị khiển trách - kỷ luật vì không hoàn thành nhiệm vụ lắm chứ?. Nhưng anh nhìn xem, duy nhất mỗi cái nhà làm phòng học. Học sinh sáng đến lớp, trưa về ăn cơm và ngủ luôn tại nhà. Muốn ăn tại lớp, cũng đâu có bếp?. Muốn ngủ tại lớp, mỗi nền đất, không có nổi cái bàn, manh chiếu, tấm chăn như những điểm khác?" và tức tưởi: "Đến nhà vệ sinh cũng không có, cô trò toàn phải... đi liều xuống lưng nhà dân phía trước, xong lại xách xô xuống nhà dân xin nước dội hoặc lấy xẻng xúc đất đổ lên, cho đỡ mùi và đỡ bị dân trách móc, mắng chửi!"...

Rời Thàng Tín xuống núi, tới thị trấn Vinh Quang của huyện Hoàng Su Phì, đọc mạng mới biết: Hà Nội vừa phê duyệt xây dựng 15 nhà vệ sinh, trị giá mỗi nhà 1 tỷ đồng.

Không nén nổi, chửi: "Mẹ!. Chỉ cần cái vẩy rơi rớt của số ấy thôi, bộ đội - giáo viên và dân bản cũng xây đủ 1 nhà vệ sinh, kéo 1 đường nước và làm 1 gian bếp, cho gần 30 đứa trẻ con lẫm chẫm thực học ra học, cô giáo thực dạy ra dạy!".

Không có những đứa trẻ, con người, lớp học trên vùng biên giới, giữ đất - giữ mốc và ngăn chặn mọi âm mưu cướp bóc - phá hoại - lấn chiếm từ bên kia biên giới này, chắc gì họ được yên lành mà ăn chơi, ngủ nghỉ, nữa là đi vệ sinh trong những nơi tiền tỷ?..

ĐẶC SẢN... MỲ TÔM, Ở VÙNG BIÊN THÀNG TÍN

AABC - Nó 3 tuổi bé tý, nhỏ hơn cả cái kẹo mút, mới đi học Mầm non nên ăn trưa rất chậm.

Các bạn ăn xong từ lâu, được cô giáo đưa lại lớp, trải chiếu cho năm ngủ trưa cả đống như cá hộp úp thìa rồi, nó vẫn ngồi lập cập xúc từng hạt, trệu trạo nhai cho xong bát cơm không, chan nước canh nổi ít váng mỡ, theo tiêu chuẩn "không người lái".

Thấy tụi mình tanh tách chụp hình, nó mếu máo, nước mắt lưng tròng và òa khóc nức nở - tức tưởi, thương thương là...

Chỉ đến khi cô giáo bụng bầu tướng, bế xốc lên lau nước mắt, vuốt tóc rối bung dỗ dành, nó mới tạm nín, nấc nghẹn dỗi hờn.

Cô giáo thở dài: "Mỗi mình em vừa trông, vừa dạy, vừa nấu ăn trưa cho vài chục đứa. Xong là cho chúng đi ngủ, dọn bàn ghế - bát đũa, đến giờ mình cũng chưa kịp ăn trưa, nên cũng đành để nó tự xúc ăn cơm không vậy!".

Tự dưng lại nghĩ lẩn thẩn: Bao gia đình trong miền Trung đang "bội thực" mỳ tôm, chán chả buồn nhận từ các đoàn cứu trợ, nếu "phát động" thu nhận gửi cho con trẻ vùng cao biên giới, chắc họ vui lắm và cô trò chả phải trệu trạo - tất tưởi từng bữa thế này...

Thương, cả cô lẫn trò trên địa đầu biên giới Thàng Tín (Hoàng Su Phì, Hà Giang).
------------------------------
* Tìm hiểu về hoạt động của Chương trình Áo ấm Biên cương, giúp học sinh xã Thàng Tín nói riêng và các tỉnh biên giới phía Bắc, tại http://aoambiencuong.com

BIÊN GIỚI HÀ GIANG, MÙA HOA TAM GIÁC MẠCH

TRAO QUÀ LẦN 2 CHO MẦM NON SƠN KIM

AABC - Trong 2 ngày 27-28/10/2013, một nhóm các Thành viên AABC đã hành quân từ Hà Nội, vào lại vùng rốn lũ Sơn Kim 2 (Hương Sơn, Hà Tĩnh) trao khối lượng hàng quà 1 tấn cho cô trò Trường Mầm non Sơn Kim 2.

Số hàng này của các tấm lòng hảo tâm nhờ chuyển đến tặng học sinh Mầm non Sơn Kim 2, thông qua Chương trình AABC.

Với sự phối hợp - giúp đỡ của Cán bộ chiến sĩ Đồn Biên phòng 563 - BCHBĐBP tỉnh Hà Tĩnh, số hàng quà đã được trao tận tay 128 học sinh mầm non và các cô giáo, đảm bảo cho các cháu trở lại học tập - sinh hoạt bình thường.

Xin cảm ơn mọi tấm lòng, đã không quên khúc ruột miền Trung.
----------------------------------------------------------------

Ở VEN TRỜI TÂY BẮC CÓ LAI CHÂU

Trái tim đập không một ai nhìn thấy
Ở ven trời Tây Bắc có Lai Châu
Hoa ban nở thành người con gái Thái
Đám mây bay trong thau nước gội đầu.

Nơi sông Đà vặn mình rung núi
Lối Ma Ly Pho là sợi chỉ xuyên qua xống váy mèo
Thị xã nhỏ như chiếc áo cài trên ngực đất nước
Núi hai đầu, mây đến đá lông nheo

Nơi con thác giữ nụ cười em lại
Tiếng Thái thương như cầm được giữa tay mình
Tóc em đó như mùa màng gặt hái
Mỗi cái nhìn ẩn chứa một bình minh.

Nơi ngủ dậy núi đã đầy trong mắt
Trong chiêm bao còn vọng tiếng nai chiều
Tiếng ngựa thồ gõ vào mây rậm rịch
Em gội đầu để suối suốt đời reo.

Nơi em về bản Chi Luông, bản Xá
Hoa rừng thơm như có kẻ theo cùng
Bản mới dựng mắt em là chiếc lá
Rơi bập bùng chân cứ muốn đi chung.

Nơi vách đá còn ghi bia Lê Lợi
Lịch sử ngược sông Đà, nước réo tiếng gươm xưa
Em đứng đó mỉm cười khi anh hỏi
Như hoa ban chỉ nở lúc sang mùa.

Nơi dấu tích còn ghi thời thống khổ
Cô gái xòe xưa lao mình xuống sông Đà
Chỗ em khóc sân vua Đèo giờ biếc cỏ
Anh đi tìm nước mắt gặp lời ca.

Anh đã gặp những con người như lửa
Giấu khói lửa đi như thời bếp Hoàng Cầm
Điện Biên của mọi người dành riêng em
điệu múa
Những đời thường nhập lai hoá nhân dân.

Lai Châu của lúa thơm sắn ngọt
Của tình em cho thị xã trăng rằm
Của ngọn gió kéo mặt trời qua dốc
Tiếng khèn Mèo làm suối cứ băn khuăn.

Anh xin mang tiếng sông Đà về với biển
Để lòng em tìm lại buổi ban đầu
Em đứng đó mây ven trời vô kể
Để suốt đời anh mắc nợ Lai Châu...
---------------

* Nhan đề bài viết do MTH đặt lại, nguyên bản của Nhà thơ Trần Mạnh Hảo là Nhớ Lai Châu.
* Hình ảnh hoạt động của Chương trình AABC tại 2 xã biên giới Sì Lờ Lầu và Ma Ly Chải (Phong Thổ, Lai Châu) đầu thàng 10/2013 vừa qua.

"NHẬP KHO" HÀNG... CỨU TRỢ?.

QBĐT - Liên tục phải gánh chịu hai cơn bão cùng mưa lũ và gió lốc, gần một tháng qua, nhiều người dân tỉnh ta đã phải đối mặt với chồng chất khó khăn. Và trong gian khó, đã có rất nhiều những tấm lòng thiện nguyện từ khắp nơi trong cả nước đến với tỉnh Quảng Bình, chia sẻ cùng người dân những mất mát, đau thương...

Sự sẻ chia kịp thời ấy đã làm ấm lòng bao người trong bão lũ. Những tấm lợp, thùng mì tôm, nước uống, áo quần... đã mang lại niềm vui không chỉ của người nhận, mà cả người cho cũng cảm thấy vô cùng hạnh phúc vì món quà của mình đã đến được với người thật sự cần và góp phần giúp họ vượt qua cơn bĩ cực.

Còn nhớ trong dịp trao tiền hỗ trợ sau bão số 10 tại xã Nhân Trạch, trong số 5 hộ được trao, có 1 hộ ở xã khác chỉ mới về địa phương tạm trú chưa đầy một năm nhưng vẫn được đưa vào danh sách cứu trợ.

Khi chúng tôi hỏi, làm như thế liệu có bị các hộ dân địa phương “kiện” không, thì nhận được câu trả lời rằng, dù là người ở đâu nhưng đang sống trên địa bàn của mình mà gặp khó khăn thì nên quan tâm hỗ trợ... Trong gian khó, mọi người dường như xích lại gần nhau hơn, đầy cảm thông và ấm áp tình người....

Thế nhưng bên cạnh những niềm vui ấy, vẫn còn nhiều chuyện buồn khi cứu trợ.

Anh Lê Quang Toán, cán bộ Hội Bảo trợ người tàn tật và trẻ mồ côi tỉnh kể: Sau bão số 10, cùng với một nhóm tình nguyện, anh đã nhanh chóng mang quà cứu trợ gồm tiền và các nhu yếu phẩm cho một địa phương vùng nam huyện Quảng Trạch. Trước khi cứu trợ, đoàn đã làm việc với các trưởng thôn có những hộ bị thiệt hại để thống nhất danh sách các hộ.

Khi việc trao quà hỗ trợ cho bà con gần xong thì xuất hiện một người tự xưng là “Phó Chủ tịch Mặt trận xã kiêm Trưởng Ban nhận hàng cứu trợ”. Ông này bảo: "Các anh đi cứu trợ mà không thông qua tôi là không được, đề nghị dừng việc cứu trợ lại ngay!".

Mặc dù việc phát hàng cứu trợ sau đó vẫn tiếp tục tiến hành, nhưng thái độ và những lời nói của ông cán bộ nọ đã khiến cho nhiều thành viên của nhóm tình nguyện cảm thấy bất bình...

Tương tự như trên, sau cơn lũ ngày 17-10, đơn vị nọ đã về một địa phương của huyện Bố Trạch để cứu trợ. Biết người dân đang rất cần cái ăn, họ đã đề nghị xã cùng phối hợp trong việc cung cấp danh sách các hộ khó khăn nhất để kịp thời mang quà đến cho bà con.

Thế nhưng cán bộ xã lại tỏ ý muốn mang số hàng cứu trợ “nhập kho” để sau này xã tính toán. Thuyết phục mãi vẫn không nhận được sự hợp tác, cuối cùng đoàn đành mang hàng trực tiếp cho bà con...

Và đến thời điểm này, vẫn còn một số ngôi nhà của người dân ở huyện Bố Trạch bị tốc mái từ bão số 10 nhưng vẫn chưa được lợp lại khiến nhiều hộ phải sống trong cảnh màn trời chiếu đất.

Hỏi lý do thì được biết, sau bão, có một doanh nghiệp sản xuất tôn đã về địa phương, tiến hành đo đạc tại các gia đình bị tốc mái rồi hứa sẽ chuyển tôn về cho bà con lợp. Thế rồi đợi mãi đến giờ vẫn chưa thấy nên bà con vẫn tiếp tục phải đợi trong khi trời liên tục mưa...

Những hành động của ông cán bộ tự xưng là “Phó Chủ tịch Mặt trận xã kiêm trưởng ban nhận hàng cứu trợ” và cán bộ xã nọ, bên cạnh việc gây khó khăn và mất niềm tin cho người tham gia hoạt động cứu trợ, còn ảnh hưởng đến đời sống của người dân sau bão lũ.

Trong khi lẽ ra họ phải cảm ơn sự quan tâm của những người tình nguyện và phối hợp tích cực, thì ngược lại họ lại gây khó dễ.

Chứng kiến chuyện này, không ít người cho rằng, có lẽ những ông cán bộ nọ có những toan tính cá nhân nên mới hành động như thế.

Còn trong câu chuyện thứ hai, việc doanh nghiệp nọ có ý định hỗ trợ tấm lợp cho bà con là tốt, thế nhưng quá trình tiến hành chậm trễ khiến cho người dân đã khổ vì thiên tai, nay lại khổ vì chờ đợi...

Để công tác cứu trợ thực sự mang lại hiệu quả, giúp người dân vượt qua khó khăn và mang lại niềm vui cho cả người cho và người nhận, thì cần lắm những tấm lòng.

Trong trường hợp một số cá nhân “đục nước béo cò” mưu lợi cho bản thân trong quá trình cứu trợ, cần phải xử nghiêm để giữ vững niềm tin cho những tấm lòng thiện nguyện đồng thời mang lại lợi ích thiết thực cho người dân...

Ngọc Mai
------------
* Hình ảnh ghi tại 1 điểm tiếp nhận hàng cứu trợ bão lũ, ngay trong trụ sở UBND xã của 1 địa phương miền Trung.

CHỒI NON "CHIẾU ĐẤT, MÀN TRỜI"...

AABC - Sông Ngàn Phố chảy qua xã Sơn Kim 2 (huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh), thường thì xanh 1 màu biêng biếc, từ trên tít tắp rừng già và thoảng sóng vòng cung, như 1 cô gái chân dài vô ý nằm duỗi chân ngủ nướng giữa làng xóm, bờ tre.

Trường Mầm non Sơn Kim 2 nằm ngay bên bờ sông, nên ngôi trường be bé, giản dị và cũ kỹ thôi, nhưng cũng đẹp hiền từ cùng sông, phụ thêm tiếng bi bô ngọng nghịu của con trẻ ngày 2 buổi đến trường.

Cứ ngỡ cái đẹp xứ quê ấy, chả thiên nhiên nào nỡ động đến, vậy mà?..

Mình cùng các TNV AABC đi xuyên đêm mang hàng cứu trợ vào Hương Sơn, Hà Tĩnh.

Lái xe tải 2,5 tấn chở đầy hàng từ kho của AABC, mồm thì xoen xoét: "Tôi đi làm từ thiện mãi rồi, lạ gì?", nhưng khi đến TP.Hà Tĩnh chả hiểu sao lại quay ra dở chứng: "Đến đây thôi, rồi về, trả thêm tiền đi nữa cũng không được!" và nằng nặc đòi đủ 8 triệu tiền xe, xong mới mở thùng cho các TNV và anh em bộ đội bốc hàng xuống, ngúng nguẩy quay xe ngược ra Hà Nội.

Mình, mặt mũi tái nhợt vì chả bao giờ lường đến sự việc, đập đầu vào tường cồm cộp, tìm cách vận chuyển cả đống hàng, vượt gần 100 km đường núi nữa, vào tận Sơn Kim 2.

Thượng tá Võ Trọng Hải, Chỉ huy trưởng BĐBP Hà Tĩnh thấy vậy cười cười: "Chú quên là đang ở trong đơn vị Biên phòng à?" và chỉ sau 1 cuộc điện thoại, đúng 10 phút, đã có 1 xe IFA to đùng, thêm 1 xe cứu thương thùng chắc chắn, biển đỏ chót QB, ỉn ỉn lùi vào, cùng cả chục chiến sĩ Vệ binh thuần thục bốc hàng lên xe, buộc chặt, đợi lệnh xuất phát...

Lên đến Sơn Kim gần trưa, số hàng dành cho cô trò Mầm non được đưa thẳng vào sân trường, giữa đông đặc màu áo xanh dã ngoại của gần 100 lính trẻ Tiểu đoàn Cơ động của BCHBĐBP tỉnh Hà Tĩnh, được điều lên xúc bùn, dọn dẹp, sắp xếp, lôi ra... Trường Mầm non từ ngập ngụa bùn đất, rác rưởi, thân cây sau cơn lũ quét. Lại chỉ vài chục phút, cả xe hàng bàn ghế, chăn màn, quần áo, bánh trái đã được bộ đội đưa gọn gàng vào trong phòng học, giúp các cô giáo chân yếu tay mềm.

Cô giáo Lan, Hiệu trưởng nhà trường mừng hú khi thấy cả trăm bộ bàn ghế, đúng y nguyên xanh đỏ dành cho Mầm non: "Đang lo các con đi học lại, sẽ ngồi đâu!" và lắc đầu: "Cả trường, chỉ còn mấy bức tường!".

Còn Hiệu phó Lường thì bần thần: "Trôi sạch, từ cái cốc uống nước cho con, đến tủ hồ sơ - giấy tờ cô giáo" và tâm sự rất thật: "Các Đoàn cứ cho mì tôm, chúng em thì chỉ mong bàn ghế, đồ dùng học tập và chăn chiếu, cho các con ăn ngủ!".

Đại tá Thanh, Phó Chính ủy BĐBP Hà Tĩnh đi cùng mình, lắc tay hỏi nhỏ: "AABC còn chăn chiếu, sách vở... gửi vào đây, chúng mình chuyển ngay cho!"...

Mong mỏi của cô trò - bộ đội vùng rốn lũ Hương Sơn cứ nhoi nhói trong đầu và thực sự hôm nay mới bơn bớt, khi một số TV-TNV của AABC biết chuyện, cùng chung tay sắm lại từ cái bát, món đồ chơi, tấm khăn, vuông chiếu, mảnh chăn ấm cho các con, phụ giúp các cô và cuối tuần này, lại lóc cóc xe chở riêng đồ tặng, gửi cho gần 300 đứa con trẻ lít nhít Mầm non Sơn Kim 2.

Thế là tuần sau, các con được đi học, đúng thực chất lớp học, không phải "chiếu đất màn trời", trên bờ sông Ngàn Phố đục ngầu lũ dữ, các con nhỉ?..
--------------------------------------------------------------------------