Ngày 18 tháng 12 năm 2012

40 NĂM NHÌN LẠI CHIẾN DỊCH PHÒNG KHÔNG 12/1972.

Mai Thanh Hải - Những ngày này, cách đây 40 năm về trước, Hà Nội, Hải Phòng và nhiều thành phố, trung tâm khác của miền Bắc mịt mù, tan hoang bởi bom đạn khốc liệt trút xuống từ những "Pháo đài bay B52".

Qua 12 ngày đêm (18-30/12/1972), bom đạn đã tạm ngưng và lịch sử cách mạng gọi đó là "Chiến thắng Điện Biên Phủ trên không".

Thế nhưng những ngày này, bao gia đình Hà Nội lại nghi ngút khói hương, giỗ nhớ những người đã nằm xuống, trong đạn bom mịt mù, 40 năm về trước.

Ngày 14-12-1972, Tổng thống Nixon phê chuẩn kế hoạch tập kích bằng không quân chiến lược vào Hà Nội và Hải Phòng. 193 máy bay B52 (với 663 lượt chiếc) và 999 máy bay chiến thuật (với 3.920 lượt chiếc) được huy động hòng đánh phá hủy diệt các mục tiêu quan trọng về chính trị, kinh tế, quân sự, khu dân cư ở Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương khác.
Với chiến dịch ném bom rải thảm cực kỳ tàn bạo này (theo tính toán của các nhà nghiên cứu thì sức tàn phá của nó tương đương với 5 quả bom nguyên tử mà Mỹ đã ném xuống Nhật Bản năm 1945), đế quốc Mỹ tin rằng, Hà Nội sẽ phải khuất phục. Vậy mà, tham vọng của bộ máy chiến tranh Mỹ đã sụp đổ. Qua 12 ngày đêm chiến đấu kiên cường (từ 18 đến 30-12-1972) quân và dân ta đã đánh bại cuộc tập kích chiến lược bằng không quân của Mỹ, bắn rơi 81 máy bay các loại, trong đó có 34 máy bay B52.
Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, do chuẩn bị từ nhiều năm trước, cho nên chúng ta đã không bị bất ngờ khi phải đối phó với cuộc tập kích chiến lược bằng B52 của đế quốc Mỹ vào thủ đô Hà Nội và Hải Phòng.

Ngay từ năm 1966, khi B52 ra đánh đèo Mụ Giạ, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đã chỉ thị cho Quân chủng Phòng không-Không quân nghiên cứu cách đánh B52.

Cuối năm 1967, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhắc nhở: "Sớm muộn rồi đế quốc Mỹ cũng sẽ đưa B52 ra đánh Hà Nội. Phải dự kiến mọi tình huống càng sớm càng tốt để có thời gian mà suy nghĩ, chuẩn bị. Mỹ nhất định thua nhưng nó chỉ chịu thua sau khi thua trên bầu trời Hà Nội".

Quán triệt tinh thần đó, Quân ủy Trung ương đã chỉ đạo các Lực lượng vũ trang mà trực tiếp là Quân chủng Phòng không - Không quân, xây dựng kế hoạch tác chiến phòng không chống địch tập kích bằng B52 vào Hà Nội.

Bộ Tổng Tham mưu đã chỉ đạo biên soạn tài liệu cách đánh B52 để huấn luyện cho các đơn vị Phòng không, Không quân; tiến hành điều chỉnh lực lượng, bổ sung vũ khí trang bị, điều các đơn vị Phòng không chủ lực về các địa bàn trọng điểm; xây dựng thế trận phòng không 3 thứ quân; chấn chỉnh công tác bảo đảm phục vụ chiến đấu...
Các đơn vị Tên lửa, Ra-đa, Phòng không đều chủ động triển khai nghiên cứu cách đánh B52 tại chỗ, đồng thời đưa một số đơn vị vào Khu 4 trực chiến để đúc rút kinh nghiệm.

Bộ Tổng Tham mưu đã điều hẳn một Trung đoàn Tên lửa vào Khu 4. Thậm chí, trong chiến dịch Quảng Trị, đưa tới 4 Trung đoàn vào tham chiến cùng với các lực lượng Phòng không tại chỗ, nhằm tìm ra cách đánh B52 hiệu quả nhất.

Đầu tháng 9/1972, ba tháng trước khi cuộc tập kích chiến lược bằng không quân của Mỹ vào thủ đô Hà Nội và Hải Phòng diễn ra, ta đã hoàn thành việc xây dựng kế hoạch chiến dịch đánh B52.

Những nội dung quan trọng như: Công tác chuẩn bị; điều chỉnh bố trí lực lượng; nghệ thuật tác chiến chiến dịch phòng không... về cơ bản đã được xác định. Chính vì vậy mà khi cuộc tập kích chiến lược của không quân địch diễn ra, ta đã không bị bất ngờ về chiến lược, chiến dịch cũng như cả về chiến thuật.

Ngày đầu tiên, B52 vào đánh phá Hà Nội, Bộ Tổng Tham mưu đã phát lệnh báo động trước 25 phút; còn những ngày sau đó, ta thường phát hiện B52 vào đánh Hà Nội trước 30 phút.

Cách đánh cơ bản của không quân địch trong cuộc tập kích chiến lược vào Hà Nội và Hải Phòng là lấy B52 làm lực lượng chủ yếu, với sự hộ tống của không quân chiến thuật và không quân của hải quân.

B52 tập trung đánh vào ban đêm, còn không quân chiến thuật làm nhiệm vụ gây nhiễu, chế áp các lực lượng phòng không và không quân của ta; đồng thời đánh xen kẽ giữa các đợt của B52 để duy trì cường độ đánh phá 24/24 giờ trong ngày.

Mỗi chiếc B52 là một trung tâm tác chiến điện tử và đi theo nó thường có từ 15 đến 19 máy bay gây nhiễu khác nhau. Mỗi tốp 3 máy bay B52 có thể rải thảm từ 60 đến 100 tấn bom trên một diện rộng.

Lần đầu, phải đương đầu với cuộc tập kích chiến lược bằng siêu pháo đài bay B52 và các loại vũ khí tối tân hiện đại của Mỹ, các lực lượng ta đã tìm ra cách đánh hay, phù hợp điều kiện thực tế về trang bị.

Bộ đội Ra-đa qua thực tế chiến đấu, đã tách được B52 ra khỏi nền nhiễu và tách được B52 ra khỏi lực lượng hộ tống.

Trong một khối nhiễu dày đặc, Bộ đội Tên lửa đã khắc phục được những hạn chế về tính năng binh khí kỹ thuật, biết phân biệt được mục tiêu thật và giả, tránh được tên lửa tự dẫn của máy bay địch, nhận diện được B52, tạo cho mình thế trận có lợi nhất để tiêu diệt mục tiêu.

Quân và dân ta đã nghiên cứu phát hiện ra điểm mạnh, yếu của địch, bảo đảm lực lượng nào cũng có thể hạ được máy bay, vũ khí nào cũng phát huy được tác dụng...

Trong chiến dịch phòng không cuối tháng 12/1972, ta đã huy động được sức mạnh tổng hợp của thế trận phòng không nhân dân, đối phó có hiệu quả với những thủ đoạn đánh phá nham hiểm của địch.

Cách đánh sáng tạo và hiệu quả trong chiến dịch này là kết quả được đúc rút từ nhiều năm chống chiến tranh phá hoại, đặc biệt là những kinh nghiệm được Bộ đội Ra-đa, Tên lửa, Phòng không tích lũy, thậm chí được trả bằng xương máu, qua những năm tháng trực chiến và nghiên cứu cách đánh B52 trên chiến trường Khu 4.

Để bảo đảm chắc thắng và giành thế chủ động ngay từ trận đầu, công tác nghiên cứu khoa học, bảo đảm vật chất, kỹ thuật cũng được các lực lượng vũ trang ta chuẩn bị công phu với nỗ lực rất lớn.

Cho đến trước ngày 18/12/1972, ngày Đế quốc Mỹ mở đầu cuộc tập kích chiến lược bằng B52 vào Hà Nội và Hải Phòng, chỉ riêng ở Hà Nội ta đã xây dựng được 30 trận địa cho tên lửa, hơn 100 trận địa cho cao xạ các loại; mỗi Tiểu đoàn Tên lửa đều có hơn 2 cơ số đạn; hệ số kỹ thuật của Tên lửa bảo đảm 100%, của Pháo phòng không là 95% và của Ra-đa là 96,5%.

Ta đã tập trung một lực lượng phòng không chủ lực mạnh nhất cho chiến dịch, bao gồm: 3 Sư đoàn Phòng không: 361, 363, 375; 23 Tiểu đoàn Tên lửa; 13 Trung đoàn Cao xạ; 4 Trung đoàn Không quân; 4 Trung đoàn ra-đa; 3 Trung đoàn, 2 Tiểu đoàn Phòng không của các Quân khu Việt Bắc, Hữu Ngạn, Tả Ngạn.

Ngoài ra còn có 346 đội (1.428 khẩu pháo) Phòng không của dân quân, tự vệ. Toàn bộ lực lượng này được bố trí thành thế trận chiến dịch vững chắc, hiểm hóc tại các địa bàn trọng yếu ở trong và các vùng lân cận Hà Nội, Hải Phòng.

Cũng trong chiến dịch này, ta đã xây dựng được một "Thế trận phòng không 3 thứ quân" vững chắc và duy trì được sự phối hợp hiệp đồng tác chiến chặt chẽ giữa các lực lượng.

Bên cạnh các lực lượng Phòng không chủ lực, tại Thủ đô Hà Nội, ta đã tổ chức được 92 trận địa tập trung pháo Phòng không tầm thấp và 4 Đại đội cao xạ tầm trung (loại 100 mm), nhiều trận địa được bố trí trên các tòa nhà cao tầng, gần các mục tiêu trọng điểm, đón lõng trên các đường bay của địch...

Ngoài ra còn có 1.122 tổ đội dân quân, tự vệ phối hợp đánh trả máy bay địch.

Nội dung cơ bản của Chiến dịch Phòng không tháng 12/1972 bao hàm cả hai mặt: Chủ động tích cực đánh địch, tiêu diệt lực lượng tiến công chiến lược B52 của chúng và triệt để phòng tránh, sơ tán làm giảm hiệu quả đánh phá của địch xuống mức thấp nhất.

Công tác phòng tránh, sơ tán được quân và dân ta thực hiện một cách chủ động và triệt để, bao trùm các mặt: Tổ chức vận động nhân dân sơ tán ra khỏi các trọng điểm đánh phá; chỉ đạo củng cố và xây dựng hầm hố trú ẩn; tổ chức tốt hệ thống thông tin - thông báo, quan sát báo động; triển khai các phương án khắc phục hậu quả.

Đối với lực lượng vũ trang, ngoài việc phối hợp với nhân dân thực hiện các nội dung nêu trên còn phải triển khai xây dựng các trận địa dự phòng, các sân bay dã chiến; sơ tán các xưởng trạm, tập kết vũ khí, đạn dược, nhất là vấn đề đạn tên lửa...

Trước khi cuộc tập kích chiến lược bằng B52 diễn ra; Hà Nội đã huy động 370 ô-tô các loại chở hơn 30 vạn người ra khỏi nội thành, đưa số người sơ tán khỏi nội thành lên tới gần 55 vạn. Những nhà máy, xí nghiệp không thể sơ tán, đã được ngụy trang, bảo vệ chu đáo. Ở đâu có người, có tài sản, ở đó đều có hầm trú ẩn.

Bên cạnh mạng lưới Tình báo quốc gia, ra-đa cảnh giới, Hà Nội còn có 36 còi báo động, 36 đài quan sát của thành phố, 414 trạm quan sát của các khu, huyện, hình thành mạng lưới quan sát rộng khắp từ xa đến gần.

Tổ chức hoàn chỉnh hệ thống cấp cứu phòng không bốn tuyến với 266 trạm ở các khu, huyện và 64 đội cấp cứu, 11 đội phẫu thuật lưu động.

Nhờ chủ động làm tốt công tác sơ tán phòng tránh, ta đã hạn chế được thiệt hại về người và của; nhất là tại một trung tâm đầu não như Hà Nội.

Nguồn số liệu: Viện Nghiên cứu Lịch sử Quân sự Việt Nam (12/2011)
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

MỘT SỐ HÌNH ẢNH PHI CÔNG MỸ BỊ BẮT SỐNG, KHI LÁI MÁY BAY NÉM BOM MIỀN BẮC

Phi công Mỹ bị Hải quân Vùng I bắt sống
Nhảy dù xuống rừng, vẫn không thoát lưới dân quân
Tự vệ bắt phi công
Áp giải 2 phi công Mỹ ra sân bay Gia Lâm, trao trả năm 1973
Bắt sống phi công, ngoại thành Hà Nội
Bì bõm vớt phi công Mỹ khỏi hồ Trúc Bạch
Áp giải và bảo vệ phi công, trước sự phẫn nộ của người dân
2 chú phi công được canh gác cẩn mật, ngay khi đang tắm
Trao trả tù binh là phi công, tại sân bay Gia Lâm, 1973
Phi công tù binh, ngồi trên xe ca
Bữa ăn của tù binh phi công, tại Trại giam Hỏa Lò
Tù binh phi công cũng tăng gia sản xuất với sản phẩm là gà trống và khoai Tây (trước Noel)
Tù binh phi công, trước khi được trao trả
Canh gác vòng ngoài
Phía trong nhà, sau song sắt là tù binh phi công Mỹ
Quạt nan và nụ cười hiếm hoi
Trong trại giam, cũng phải trồng rau và chăm sóc, tưới tắm như thường

18 nhận xét:

  1. Tôi thấy VTV có chiếu phim tài liệu và nói về vai trò của các cố vấn Nga về phòng không-không quântừ thời 1965 đấy bác Hải à

    Trả lờiXóa
  2. Nếu không có các cố vấn Nga, chúng ta thì làm đếch gì bắn hạ máy bay B52 được, lịch sử càng ngày càng rõ thêm.

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Cố vấn Nga hướng dẫn bộ đội ta vân hành khí tài,nghiên cứu chống chiến tranh điện tử, chứ không trực tiếp chiến đấu(trừ thời gian đầu).Đánh thắng B52 là do trí tuệ VN. Điều này làm cả Nga và Mỹ đều bất ngờ, thế giới ngỡ ngàng...12 ngày đêm ném bom hủy diệt Hà Nội,Mỹ đã phải trả giá bằng 81 máy bay,trong đó có 34 B52 (Mỹ công nhận 15 - những chiếc rơi tại chỗ)...Pháo đài bay B52 bất khả xâm phạm phơi xác khắp cánh đồng miền bắc. Chúng cũng gây cho nhân dân ta biết bao đau thương mất mát, nhưng không đánh bại được ý chí của dân tộc ta!.

      Xóa
    2. Đúng rồi đó ! B52 làm cái thá gì bằng được với ý chí quyết tâm chớ >.<

      Xóa
  3. bài viết rất hay. có điều thắc mắc " cái chị dân quân cầm cây súng chỉa lên trời thì khônng biết bắn được máy bay gì"???

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Đó là súng trường K44. Trong 2 cuộc chống chiến tranh phá hoại của Mỹ, loại súng này được trang bị cho dân quân - tự vệ. Hình ảnh những cô gái tay cấy lúa, vai đeo súng, hay" súng trên vai,sao vuông đầu mũ.Em đi về đâu,mà mắt sao trong sáng..." là những hình ảnh tuyệt đẹp của người con gái VN một thời hào hùng, khói lủa!...Còn bắn đươc gì ư?. Tất cả máy bay phản lực siêu âm của Mỹ ,nếu bay thấp (để tránh bị ra da tên lửa, cao xạ phát hiện) mà bị rơi vào "thiên la địa võng" của lưới lủa tầm thấp, lãnh 1 viên K44 vào đầu là lật nhào ngay(Tốc độ bay càng cao, càng bị xé xác mạnh). Có nhiều máy bay Mỹ bị rơi vì lưới lửa này. xin trả lời bạn - Chào thân ái.

      Xóa
  4. bạn nhầm rồi bắn máy bay Mỹ là ta sử dụng chiến thuật lưới lửa của Nhật đó

    Trả lờiXóa
  5. Không phải rồi, Liên xô cũng phải tìm hiểu sao tên lửa SAM2 (loại tên lửa của họ viện trợ cho ta khi đó) lại bắn rơi được B52, các này đã được chính thức đề cập trong tài liệu của VN thời gian gần đây!

    Trả lờiXóa
  6. Cố vấn Nga chỉ hướng dẫn bộ đôi tên lủa VN trong giai đoạn đầu cuộc chiến tranh phá hoại của Mỹ, và nghiên cứu khắc phục những nhược điểm của khí tài chống những thủ đoạn chế áp điện tử của Mỹ.Bộ đội tên lửa một số cũng được đào tạo taị Liên XÔ... Nhưng chống lại chiến tranh phá hoai bằng không quân của Mỹ hoàn toàn là bô đôi VN. Qua thực tế chiến đấu, và phải trả giá bằng sự hy sinh xương máu, ta đã tìn ra cách đánh hiệu quả chông máy bay Mỹ. " Cẩm nang bìa đỏ" là một ví dụ,(Bạn nào chưa biết, nên tìn hiểu về "Cẩm nang bìa đỏ", và "Gánh hát rong")...Các bạn nên tìn hiểu và tự hào với quân đôi ta, nhân dân ta, chứ không nên có những suy xét vô căn cứ. Máy bay Mỹ hiện đai, có tốc độ siêu âm, nhưng rất rễ bị rơi, nếu bay thấp (để tránh ra đa tên lủa), thì gặp lưới lủa tầm thấp, một viên đan súng trường K44 trúng phần đầu là bị gió sé toác, mất sự ổn định khí đông học và lật nhào.Chính phi công Mỹ phai công nhận: "lưới lủa phòng không tầm thấp của các ông thật đáng sợ. Môt viên đạn súng bộ binh trúng chỗ hiển của máy bay, thì giá trị của nó không khác gì một tên lủa SAM". Mà sử đụng súng bộ binh để chống máy bay siêu âm My, có rất nhiên cô con gái ở độ tuổi thanh niên như các bạn đấy.

    Trả lờiXóa
  7. Không gì phải nghi ngờ tài trí của nhân dân đồng bào quân đội ta cả, nó đã được chứng minh và rèn giũa hàng ngàn năm rồi, vấn đề là nhà nước nào xây dựng được niềm tin, tập hợp và phát huy được sức mạnh tinh thần tập thể đó và bằng cách nào đưa tinh thần ấy vào cuộc sống? Cách trong thời chiến chắc hẳn không thể dùng trong thời bình rồi...

    Trả lờiXóa
  8. Thực ra mà nói thì các loại súng bộ binh chỉ có tác dụng về mặt tinh thần là chủ yếu chứ hiệu quả thì không đáng để ca ngợi.Các loại 12,7li phòng không còn hú hoạ nữa là, cái chủ yếu là ta tuyên truyền là chính thôi,kiểu như đuốc sống Lê văn Tám ấy mà.Còn việc hạ B52 của Mỹ bằng SAM2 của Nga thì khả năng tầm bắn,sức công phá,thiết bị điều khiển...SAM2 hoàn toàn thừa khả năng làm điều đó.Vấn đề là tìm,chọn cho đúng mục tiêu trong đám nhiễu tiêu tích cực dày đặc thì thiết bị nguyên gốc của Nga lúc đó rất kém và các nhà kỹ thuật quân sự Vn đã cải tiến được việc này tăng cao sức chiến đấu và hiệu quả chiến đấu.Đó là điều đáng tự hào trí tuệ VN

    Trả lờiXóa
  9. Sao thấy khi tối đài đưa tin bắt hàng ngàn phi công Mỹ là thực hay hư?

    Trả lờiXóa
  10. Chuyên gia Liên Xô chỉ hướng dẫn và tham gia 1 số trận trong giai đoạn đầu chiến dịch Mũi Tên Xuyên :"bạn đánh ta xem, ta bạn cùng đánh, ta đánh bạn xem ", về sau hoàn toàn là bộ đội Việt Nam nghiên cứu và đánh được B52 khiến cho cả Mỹ và Liên Xô đều bất ngờ
    Những kinh nghiệm để làm nên chiến thắng đều phải trả bằng máu đấy, giai đoạn đầu Mỹ sử dụng tên lửa chống bức xạ AGM 45 shrike đánh thẳng vào rada điều khiển tên lửa khiến bộ đội hi sinh không ít nhưng về sau ta cũng tìm ra cách chống lại hiệu quả.
    Còn về K44 có bắn được máy bay không thì xin thưa vào lúc 21h 38 phút ngày 22 tháng 12 năm 1972, một máy bay F111 đánh phá Hà Nội đã bị 3 trung đội dân quân phục kích bắn rơi tại chỗ bằng súng phòng không tầm thấp

    Trả lờiXóa
  11. Bác Hải ơi bác quyên nhắc đến Quảng-Bình bộ độita ém Mig 21 đánh chìm 2 hàng không
    mẩu-hạm nửa đó bác ơi...

    Trả lờiXóa
  12. Cảm ơn chủ cờ loc, hiếm có những bài như thế này. Nó đã làm cho cái đầu bình tĩnh, tỉnh táo ra, có cảm nhận chân xác hơn nhiều vấn đề.

    Trả lờiXóa
  13. thời chiến đã chứng minh tinh thần của quân đội nhân dân ta.Còn gì nữa mà nghi ngờ tài trí của các nhà lãnh đạo tài tình ấy.thật lòng nói câu ngưỡng mộ.

    Trả lờiXóa
  14. việc dùng 12ly7 súng máy phòng không tầm thấp bán rơi máy bay có gì lạ
    1- trên không Mig đè F4 xuống cho cao xạ, cao xạ lại đè xuống, máy bay Mỹ khi muốn ném bom phải bay thấp để tránh rada , gây bất ngờ.
    2- trong nhiều hồi ký của các phi công mỹ có nói là khi đánh cầu cống đều phải bay thấp để tránh rada,mig và cao xạ, chưa kể đôi khi phải nhào xuống cắt bom, cứ đúng tầm đạn của 12ly7 hoặc 37ly là đi thôi, chưa kể thời đó số lượng đạn phòng không kiểu này dày đặc như đan lưới, kiểu như cầm một nắm đá nhỏ ném vào các bác sẽ dễ trúng hơn ném 1 viên đá, nên nhớ đội tự vệ thì đâu cũng có , nông dân thì ngoài 12ly7 AK với súng trường đeo lưng, cần là bắn, bắn không trúng cũng tạo vạch lửa gây mất bình tĩnh dẫn đến ném bom sai mục tiêu
    Lúc đây chưa có to mà ngốc mà chủ yếu là bom laze với bom từ, không phải như bây giờ bom ném theo kiểu ném rồi quên

    Trả lờiXóa
  15. Cái này là rung cây nhát khỉ ... Tàu!
    Mấy ông trời con có sợ vãi đái không thì có trời biết.

    Trả lờiXóa